İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Önol, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Önol, Türkiye ve dünyada artan yangınlar ve küresel ısınmasının bu yangınlara etkilerini değerlendirdi.

Küresel ısınma ile birlikte fırtına ve sellerin artışına dikkat çeken Doç. Dr. Barış Önol, aşırıcı sıcakların da insan sağlığını direkt etkileyecek düzeylere çıktığını kaydetti.

KÜRESEL ISINMA İLE FIRTINA VE SELLER ARTTI

Sıcaklıkların artmasıyla birlikte orman yangınlarının da arttığını ifade eden Önol’un açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

 “Tüm bunlar iklim değişikliğinin etkisiyle gücünü biraz daha artırıyor ve bize daha şiddetli biçimde yansıyor. Ciddi ölümlere yol açıyor. Myanmar’daki 2008’deki tayfunda 138 bin kişi öldü. İnanılmaz bir rakam bu, çok büyük depremlerde yaşadığımız bir durum. 2003’teki sıcak hava dalgasında Avrupa’da ve özellikle Fransa’da 72 bin kişi öldü.

Bir atlet doping aldığında nasıl daha hızlı koşuyor, daha uzun atlıyorsa, iklim değişikliğiyle olacak olan meteorolojik olaylar da daha uzakta, daha şiddetli olarak yaşanıyor.

MEVSİMLER DEĞİŞİYOR MU?

Mevsimler kolay kolay yer değiştirmez. Güneşin etrafındaki dönüşümüz değişmediğimiz sürece mevsimlerin yeri de değişmeyecektir. Bu son yüzyıl içinde yaşadığımız iklim değişikliği. İklim ve hava başka şeyler, iklim dediğimiz şey 30 yıllık ortalama. Ama gün ve gün değişiklik oluyor, özellikle orta enlemlerde. Biz de orta enlemlerde olduğumuz için bu daha fazla yaşanıyor.

2020 senesi Avrupa’da en sıcak yıldı. Normallerin bir buçuk derece üstünde geçti. 2020’de hiç soğuk hava yaşamadık mı, yaşadık. İkisini birbirinden ayırmak lazım.

Geçen ay Kanada’da yaşanan sıcaklık olayı vardı. 49,6’ydı sanırım normalin 20 derece üstünde. Benim iklim simülasyonumda Kanada’da 49,6 sıcaklık görsem bir yerde hata mı var, diye düşünürüm. O nedenle yaşayacağımız şeyleri kesin olarak bilmek zor. Son araştırmamıza göre, Doğu Akdeniz kıyılarımızda 15 gün daha fazla fırtına görülecek mesela. Süper hücreler, hortumlar… Bunların oluşumunda 10 günden daha fazla oluşma sıklığı meydana gelebilir. Bunların dışında şiddetini hiç tahmin edemediğimiz şeyler de görebiliriz. Sonuç olarak ‘iklim sistemi’ diyoruz buna, bütün bunlar etkileşim halinde.

“TÜRKİYE İÇİN 6-8 DERECE ARTIŞ VAR”

Özellikle sera gazlarının bu şekilde salınımına ve fosil yakıtların kullanımının artmasına devam edersek yüzyılın sonunda bizim simülasyonumuzda Türkiye için 6 ile 8 derecelik artışlar var. Bu da bir 30 senenin ortalaması.

Bu sıcak hava dalgalarında mutlaka serin yerlerde kalmaya dikkat edeceğiz. Dışarıda çalışan insanlara karşı önlemler alınması lazım. Yaşlıların öğle saatlerinden akşama kadar dışarı çıkmamaları gerek. Kalp hastalarının ve yaşları üst düzeyde olan insanların dikkat etmesi lazım. Ama gençlerin de dikkat etmesi şart. Seller konusunda dikkatli olmalıyız. Gelecek hafta sonu Marmara ve Doğu Karadeniz’e bir yüksek yağış görünüyor. Zaten evinizi dere üstüne yaptıysanız yapacağınız şey oradan ayrılmak.”