China Daily / Ma Wei

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden 2,25 trilyon dolarlık teşvik paketini Kongre’den geçirmeye çalışırken, Cumhuriyetçiler daha az maliyetli versiyonunda ısrar ediyor.

Biden, Amerika’nın eyaletler arası otoyol sisteminin inşasından ve uzay yarışının başlamasından bu yana otoyolları ve köprüleri yeniden inşa etmek, konut, geniş bant ve okullar için finans programı ile gelecek sekiz yılda imalat işlerini artırmak amacıyla 31 Mart’ta “en cesur iç harcama paketini” açıkladı.

Kalkınma fonlarını altyapı, imalat, temiz enerji, çocuk bakımı ile yaşlı bakımı ve teknoloji sektörüne yönlendirme planı doğası gereği tamamen yerli olmasına rağmen, Biden sıklıkla paketin altyapıda Çin’i yakalamak için gerekli olduğunu söyledi.

Örneğin, altyapı planı olarak adlandırılan Amerikan İstihdam Planı’na göre, elektrikli araç satışlarında ABD’nin piyasa payı Çin’in sadece üçte biri kadar ve Biden, ABD’yi bu sektörde lider yapmak için 174 milyar dolar tutarında yatırım yapılmasını önerdi. Diğer öneriler, 2030 yılına kadar 500 bin elektrikli araç şarj cihazından oluşan bir ulusal ağ oluşturmak, okul otobüslerinin en az yüzde 20’sini elektrikli yapmak ve federal filoyu elektrikli hale getirmek için büyük miktarda federal tedarik araçları kullanmayı kapsıyor.

Planda bahsedildiği gibi ABD, son 25 yılda araştırma ve kalkınmaya hükümet harcaması Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYİH) göre, yüzdesi düşen önemli birkaç ülkeden biri olurken, Çin gibi ülkelerin harcamaları yükseldi. Bu yüzden Biden, tuğla ve harç tesisleri, bilgi işlem yetenekleri ve ağları dâhil olmak üzere ABD genelinde araştırma ve geliştirme altyapılarını iyileştirmek için 180 milyar dolar yatırım önerdi. Yapay zekâ, biyoteknoloji, yarı iletkenler, ileri bilgi işlem, bilgi ve iletişim teknolojisi ile temiz enerji teknolojisi gibi alanlara odaklanılacak.

ABD POLİTİKALARI UZUN VADELİ ÇİN-ABD REKABETİNİ KAZANMAK AMACIYLA PLANLANDI

Washington’ın Çin’i kontrol altına alma politikasının değişmediği, Biden’ın Çin’in müreffeh ve güçlü bir ülke olmasını önlemek için ABD’nin rekabet edebilirliğini güçlendirme sözü vermesinden anlaşılıyor. Biden yönetimi, bugün Çin ile rekabetin askeri silahlardan ziyade daha çok ekonomik ve teknolojik kazanımlarla ilgili olduğuna ve sonuç olarak ABD’nin sadece altyapısını güçlendirmenin de arasında bulunduğu iç sorunlarını çözdükten sonra Çin’e rekabet üstünlüğü sağlayabileceğine inanıyor. Bu yüzden ABD politikaları uzun vadeli Çin-ABD rekabetini kazanmak amacıyla planlanmıştır.

Amerikan İstihdam Planı aslında sadece altyapı kalkınma planı değil, aynı zamanda Demokrat Parti’nin yeşil ekonomiyi destekleme politikasını ilerletmeyle ilgilidir. Örneğin yönetim, 2035 yılına kadar yüzde 100 karbonsuz elektrik üretmek için elektrik şebekesini modernleştirmek amacıyla 100 milyar dolar yatırım yapmayı ve yaşamak için 2 milyondan fazla uygun maliyetli ve sürdürülebilir yer üretmek, korumak ve yenilemek için 213 milyar dolar harcama yapmayı planlıyor.

Araştırma ve geliştirme yatırımı arasındaki 35 milyar dolar ABD’yi temiz enerji teknolojisinde küresel lider yapmada atılımlar gerçekleştirmede kullanılacak. Ve temiz enerji programının parçası olarak Biden’in vergi reformu önerileri, temiz enerji işletmelerine sübvansiyonları artırırken, fosil yakıtlar için milyarlarca dolarlık destekleri ve özel vergi kredilerini sona erdirmeyi amaçlıyor.

Biden’ın planı aynı zamanda kadınlar ve beyaz olmayan insanlar için iş gücü geliştirme fırsatları yaratmayı vurguluyor. Özellikle Biden yaşlı vatandaşlar ve engelli insanlar için evde veya kamu temelli bakıma erişimi genişletmek için 400 milyar dolar harcamayı, istihdam yaratmayı, çoğunluğu kadın veya etnik azınlık olan ve Biden’in ana destek üssünü oluşturan bakıcı işçilerin maaşlarını artırmayı önerdi. Bu bakımdan Biden’in planı, destekçilerine karşılığını vermek ve gelecek yıl ara seçimde Demokratların zafer kazanması için uygun ortamı yaratmayı amaçlıyor.

Ancak Biden, “Çin tehdidi” kartını kullanarak Kongre’de planına destek almayı bekliyorsa, yanılıyor olabilir. Her ne kadar Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, mevcut ulaştırma ve elektrik sistemleri 1960’lı yıllar veya daha erken yapıldığı için ABD’nin altyapısının iyileştirilmeye ihtiyacı olduğunda anlaşıyor olsalar bile, ABD’nin devasa fosil yakıt sanayisini etkileyeceğinden, iklim değişikliğini azaltmak için “yeşil altyapıya” yatırım konusunda farklı görüşlere sahipler.

ABD TEK SEFERLİK BİR YATIRIM PLANI İLE ÇİN’E REKABET ÜSTÜNLÜĞÜ SAĞLAYAMAZ

Bunun yanı sıra plan için yeterli fonları sağlamak ve federal hükümetin finansal açığını azaltmak için Biden yönetimi, kurumlar vergisini artıracağını söyledi. Lakin Senato Azınlık Lideri Mitch McConnell, plana “Truva atı” benzetmesi yaparak ve Cumhuriyetçilerin hiçbir koşulda plan için herhangi bir vergi artışını desteklemeyeceğini belirterek, Biden’ın planını eleştirdi. Ve yanlış vergi politikası istihdam fırsatlarını azaltabilir ve ekonomik gerilemeyi başlatabilir.

Hatta Demokrat Parti içinde de farklı görüşler bulunuyor. Örneğin, West Virginia Senatörü Joe Manchin, Biden’ın önerdiğinden yüzde 28 daha düşük olarak, yüzde 25 oranında kurumlar vergisi tercih ettiğini ifade etti. Bu yüzden, Biden’ın planını özellikle her iki partinin eşit sandalyeye sahip olduğu Senato’dan olmak üzere, Kongre’den geçirmesi zor olacak. Biden’ın endişelenmesi gereken şey, yatırım planlarıyla çözemeyecekleri için iç sorunlar olacak. Texas’taki son elektrik kesintileri, onlarca yıldır çok az veya hiçbir yatırım yapılmaması yüzünden ABD altyapısının dağıldığını gösteriyor. Bu nedenle, ABD uzun vadeli yapısal kalkınma sorunlarını çözemez ve sadece tek seferlik bir yatırım planıyla Çin’e rekabet üstünlüğü sağlayamaz. Aynı zamanda planı önermek bir şey ve onu başarılı biçimde uygulamak başka bir şeydir.

Bununla birlikte Biden sık sık altyapı planında ABD yapımı malların kullanılacağını, Amerikalı işçilerin çalıştırılacağını ve ABD’de istihdam yaratılacağını vurguluyor. Altyapısını iyileştirerek ABD sadece ekonomisi büyütmekle kalmaz, aynı zamanda Çin ve diğer ülkelerin memnuniyetle karşılayacağı uzun vadeli yapısal sorunlarının bazılarını çözebilir. Yine de ABD’nin Çin ile rekabette altyapısını geliştirmesi için neden yoktur. Washington yanlış kapıyı çalıyor görünüyor. ABD, sadece rekabet ediyor olmak için Çin ile rekabet etmek yerine kendi sorunlarına odaklanmalıdır.