Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles kentinde bulunan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Dünya Postası” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

ABD Anayasa Mahkemesinde önemli bir gelişmenin yaşandığını belirten Ediz Tiyanşan, Mahkeme’nin 9 üyesinden en kıdemli olanı Stephen Breyer’ın emekli olma kararı aldığını bildirdi.

BIDEN’DAN YENİ YÜKSEK MAHKEME YARGICI AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Joe Biden’ın emekli olan yargıcın yerine birini aday göstereceğini ifade eden Tiyanşan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Çok önemli bir gelişme, neden? ABD’de bütün eyaletlerin bağlı olduğu federal kanunlar üzerinde en kıdemli yargı organı. Tıpkı Türkiye’deki Anayasa Mahkemesi’nde olduğu gibi ABD’de de bu 9 üyeden oluşan Federal Anayasa Mahkemesi, idamdan, kürtaja ve sivil haklara kadar birçok konuda karar mercii oluyor. Stephen Breyer, 27 yıllık yargıçlık sürecinde önemli kararlara imza atmış. Kendisi Bill Clinton tarafından göreve atanmıştı, mahkemenin biraz daha liberal bir üyesiydi. LGBT üyelerinin haklarının korunmasında, kürtaj hakkı konusunda ve idam cezasının anayasal çerçevede sorgulanmasına yönelik önemli mahkeme kararlarını bugüne kadar kaleme almış bir yargıç. Breyer, Biden’a yazdığı mektupta emekli olmayı planladığını yazdı. Biden’ın da Breyer’ın yerine geçecek bir aday bulması ve onu Senato’da onaylatması gerekiyor. Biden, görev için aday göstereceği kişinin siyah bir kadın olacağını söyledi. Anayasa mahkemesi 1790 yılında kuruldu ve görevde bulunduğu 280 yılı aşkın süredir toplam 113 yargıç içinden 107’si beyaz erkeklerdi. Yalnızca iki siyahi yargıç bu mahkemede görev yaptı bunların ikisi de erkekti. Biden’ın bu göreve ilk kez siyahi bir kadının getirilmesi konusunda ısrarlı olduğunu görüyoruz.

ÇOĞUNLUK MUHAFAZAKÂRLARDA

ABD göçmen topluluklardan oluşuyor, ABD dediğiniz dünyanın her bir yerinden göçmüş olan insanların ülkesi. Burada 4-5 kuşaktan önce ABD’li bulmak neredeyse imkânsızdır. Özellikle Demokratlar, beyazlar ve erkeklerin kurumlarda çoğunluk olmasını geri kalmışlık olarak görüyorlar. Cumhuriyetçilerde böyle bir görüşün hâkim olmadığını görüyoruz. Mahkemede şu anki 9 yargıcın 6’sının muhafazakâr 3’ünün liberal olduğunu görüyoruz. Breyer’in yerine gelecek olan kişinin de liberal olması bekleniyor. Bu değişim Mahkeme’nin karar mekanizmasını değiştirmeyecek. Ama kimin getirileceğine bağlı olarak hangi alanda ABD’nin ileriki yıllarda reformlara gidebileceğini görmek mümkün. Tek bir üye seçilebilir ama ülkenin en büyük yasal kurumu bu. Biden yeni bir Anayasa yargıç adayı arıyor olacak. Basın da kimlerin aday olabileceği konusunda spekülasyonlar yapmaya devam edecek. Biden’ın bulduğu adayın Senato’da da onaylanması gerekecek. Biden’ın  50 Demokrat oyun hepsini alması gerekiyor. Cumhuriyetçiler ‘Umarız Biden uç noktada solculardan etkilenerek bir karar almaz.’ ifadesini kullandı. Biden, atama gerçekleştiğinde ABD Anayasa Mahkemesine yargıç atamış başkanlardan biri olarak tarihe geçecek.”