CGTN / Azhar Azam

2020 yılında salgının yol açtığı karantinalar ve seyahat kısıtlamaları Amerikan ekonomisi dâhil olmak üzere küresel ekonomiyi durma noktasına getirdi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) 13 Ocak’ta yayımladığı yıl sonu raporuna göre, ABD’de kanıtlanmış ham petrol ve doğal gaz rezervleri yüzde 4 düşerek 473,3 trilyon fit küp oldu. 

Sıvı yakıt üretimi kritik kullanılabilir depolama sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı. New York Borsası’nda işlem gören doğal gaz fiyatlandırma noktası Henry Hub’da sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) ortalama yıllık fiyatı, 2019 yılında İngiliz termal birimi (MMBtu) başına 2,56 dolardan 2020 yılında 2,03 dolara geriledi. Düşük doğal gaz fiyatları birçok ABD’li operatörün kanıtlanmış rezerv tahminlerini düşürmesine ve yeni kuyular için geliştirme planlarını gözden geçirmeye zorladı.  

Covid-19 sözlüğümüze dâhil olmadan önce bile, Çin-Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ticaret savaşının küresel ekonomiyi yavaşlatması yüzünden petrol ve doğal gaza talep gerilemişti. Daha sonraki zorlayıcı koşullar Temmuz 2020’de artan şekilde ABD’nin LNG ihracatını 96,200 milyon fit küpe kadar düşürdü. Bununla birlikte yılın son çeyreğinde toparlanan ülkenin ihracatı, kasım ve aralık ayında 280,682 milyon fit küp ve 304,263 milyon fit küpe çıkarak yeni rekorlar kırdı. 

ABD’NİN ÇİN’E İHTİYACI VAR

Önemli Asya piyasalarında kış sıcaklıklarının normalden daha soğuk olması gibi diğer faktörler yüksek ihracat seviyelerine katkıda bulundu. EIA’nın verilerine göre, Beijing’e 125,723 milyon metreküp LNG teslimatı, Washington’ın LNG ihracatının 2020 yılının son çeyreğinde toparlanmasında önemli rol oynadı. Çin, Güney Kore ve Japonya’nın ardından ABD’den gemiyle LNG alımında üçüncü büyük alıcı haline geldi. ABD’nin Çin’e LNG ihracat hacmi yıllık sadece 31 kattan fazla artmakla kalmadı, Beijing’e ihracatta yıllık artış toplam yıllık artışın yüzde 36’sından fazlasını oluşturdu. Eğilim devam etti ve ABD’nin LNG ihracatı, artan küresel talep ve Asya ve Avrupa’da yükselen LNG spot fiyatlarının ardından 2021 yılının ilk altı ayında yüzde 42 ya da günde 2,8 milyar fit küp artışla, medyan değeri günde 9,6 milyar fit küp oldu ve aynı dönemde Çin’e yaklaşık 200 milyar fit küp ihracat yaptı. 

ABD’nin LNG ihracat hacmi Şubat 2016’dan bu yana önemli ölçüde artarak, 2019 yılında Avustralya ve Katar’dan sonra üçüncü büyük LNG ihracatçısı oldu. Louisiana eyaletindeki Sabine Pass ve Calcasieu Pass’da dünyanın en büyük yeni LNG sıvılaştırma üniteleri 2022 yılı sonunda hizmete girecek. Bu yılın sonunda Washington’ın nominal ve en yüksek LNG üretimi kapasitesi muhtemelen Canberra ve Doha’yı geçecek. Ancak bu dönüm noktasına ulaşmak, sürdürmek ve LNG sektörünün tam potansiyelinden yararlanmak için ABD’nin, dünyanın en büyük süper soğutulmuş yakıtının alıcısı olmak için onlarca yıldır bu unvana sahip Japonya’yı tahtından indiren Çin’e ihtiyacı var.

AMERİKALI OPERATÖRLER LNG SINAİ TESİSLERİNİ GELİŞTİRMELİ

Beijing, değişik EIP (eko-endüstriyel parklar) standartlarını benimseyip ve ilerletip çığır açtığı ve kirlilik ile karbondioksit emisyonlarında işleri yoluna koymak amacıyla güçlü ekonomik toparlanmaya bel bağladığı için uzmanlar bunun olacağını tahmin ediyordu. EIA, Beijing’in ithalat ve üretim artışının, hava kirliliğini azaltmak ve emisyon hedeflerini karşılamak için kömürden doğal gaza geçiş yönündeki hükümet politikaları tarafından yönlendirildiğini kabul etti. Çin, 2018 yılında dünyanın en büyük doğal gaz ithalatçısı olarak Japonya’yı geçerken, söz konusu yılda Çin’in boru hattı üzerinden ve LNG olarak toplam ithalatı günde ortalama 11,9 milyar fit küp iken, Tokyo’nun ise günde ortalama 10,9 milyar fit küp oldu. Uluslararası Sıvılaştırılmış Doğal Gaz İthalatçıları Grubu’nun verilerinden alıntı yapan EIA, Çin’in LNG ithalat kapasitesinin 2013 ve 2020 yılları arasında iki kattan fazla artışla günlük 5,8 milyar fit küpten, günlük 11,7 milyar metreküpe çıktığını açıkladı. 2024 yılına kadar Beijing’in LNG ithalat kapasitesinin günlük 4 milyar fit küp artacağı tahmin ediliyor. 

ABD, Katar’ın Kuzey Sahası genişlemesiyle liderliği yeniden ele geçireceği 2025 yılından sonra LNG ihracat hacminde liderliğini sürdüremeyebilir, bu yüzden Amerikalı operatörlerin liderliklerini güçlendirmek ve Çin’in artan LNG taleplerinden yararlanmak için yeni LNG sınai tesisleri geliştirmesi gerekmektedir. EIA’nın ihracat verilerine göre, Çin’in, 2021 yılının ilk 11 ayında ABD’den LNG alımında en büyük alıcı olduğu dikkate alındığında hayati önem taşımaktadır. 

ÇİN VE ABD DÜNYANIN EN BÜYÜK ENERJİ ÜRETİCİLERİ

Geçen yıl Çinli şirketler, ABD’li ihracatçılar Cheniere Energy ve Venture Global ile yılda toplam 4 milyon ton LNG için iki 20 yıllık anlaşma dâhil olmak üzere yılda 10 milyon tondan daha fazla LNG sözleşmesi imzaladı. Reuters haber ajansına göre, söz konusu şirketler Çin’in ABD’den ithalat hacminin ikiye katlanacağını bildirdi. Uzmanlar LNG’de spot ticaretin 2020 değerinin iki kattan fazla artışla 2027 yılına kadar 20 milyar dolara çıkacağını tahmin ettikleri için Beijing’in ticari liberalleşmesi Washington’a dünyanın en büyük LNG piyasasında payını artırması ve enerji iş birliğini derinleştirmesi fırsatı sunuyor. 

Çin ile ABD, dünyanın en büyük enerji tüketicileri ve üreticileridir. İki büyük küresel güç arasındaki çekişmeler ve anlaşmazlıklar diplomatik yollardan çözülmeli, önemli ticari ve ekonomik ilişkileri alt üst etmesi engellenmelidir. ABD’nin gümrük tarifeleri uygulaması ya da güneş panelleri gibi Çin ürünlerini yasaklaması çıkarına değildir. Beyaz Saray’ın ikili ticaretin öneminin farkına varmaya ve LNG ticaretinin kapsamını ABD’ye daha stratejik faydalar sağlayacak diğer alanlara genişletmeye ihtiyacı vardır.