China Daily / Hu Yumin

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Hint-Pasifik bölgesindeki askeri varlığını güçlendirme niyetini açıkça belli etti. Eski ABD Deniz Kuvvetleri Genel Sekreteri Kenneth Braithwaite, 1943 yılından 1973 yılına kadar Batı Pasifik’te aktif haldeki ABD Birinci Filosunu yeniden yapılandırma önerisini yineledi. ABD, Asya-Pasifik bölgesindeki ileri varlığını güçlendirmeye ve Çin’e karşı Hint-Pasifik stratejisini desteklemeye yardımcı olup olmayacağını görmek amacıyla “deneme balonu” veya “düşünce tatbiki” olarak Birinci Filo’nun yeniden canlandırılmasını sınamaya niyetli. 

Birinci Filo, aynı zamanda ABD’nin Rusya, Çin ve diğer ülkeleri hedef alan “büyük güç rekabeti” stratejisi olarak hizmet edebilir. 2018 yılında ABD’nin İkinci Filosu Rusya’ya karşı yeniden canlandırıldı. İkinci Filo sık sık Baltık Denizi ve Barents Denizi dâhil Kuzey Atlantik Okyanusu’nda Rusya sınırının batısı yakınında operasyonlar yapt, Rusya’nın Kuzey Filosu ve Baltık Filosu ile yakın temaslarda bulundu.

ABD’nin Akdeniz’deki Altıncı Filosu ve Washington’ın NATO’daki müttefiklerinin deniz ve hava kuvvetleriyle koordineli biçimde hareket eden İkinci Filo, Rusya’nın kuzey ve güney deniz rotalarını kontrol ediyor.  

Şu anda ABD’nin Yedinci Filosu operasyonlarının çoğunu Batı Pasifik’te ve Üçüncü Filosu Doğu Pasifik’te yürütüyor. Üçüncü Filo’yu oluşturan gemilerin sık sık Batı Pasifik’teki Yedinci Filo’nun “görevlerine” dâhil olduğu göz önüne alındığında, Birinci Filo’nun yeniden yapılandırılması Yedinci Filo’nun Batı Pasifik ve Hint Okyanusu’nda operasyon yapması baskısını azaltacaktır.

ABD ULUSLARARASI DENİZ YOLLARINI KONTROL ETMEYE ODAKLANDI

ABD, Batı Pasifik’te büyük bir deniz ile hava kuvvetleri üsleri ağı oluşturdu ve adalar zincirindeki askeri yığınağını artırdı. ABD ayrıca, aralarında Japonya ile Avustralya’nın da bulunduğu müttefiklerine deniz ve hava kuvvetleri ile füze savunma sistemlerini güçlendirme çağrısı yaptı. Ve ABD, Asya-Pasifik stratejisini geliştirmek için, Pasifik Komutanlığını Hint-Pasifik Komutanlığı olarak yeniden adlandırdı.

Stratejik olarak ABD silahlı kuvvetleri, Pasifik ve Hint okyanuslarındaki “görevlerini” bütünleştirerek operasyon bölgesini genişletti. ABD, Braithwaite’in önerisine uygun olarak Birinci Filo’yu Hint Okyanusu ve Pasifik Okyanusu arasındaki bölgeye yerleştirerek, Pasifik ile Hint okyanuslarındaki önemli bölgelerde askeri varlığını güçlendirmeye kararlı. Eski ABD Başkanı Ronald Reagan yönetiminden bu yana ABD, çıkarlarını ilerletmenin gerektiği herhangi bir zamanda önündeki engelleri kaldırma girişiminde uluslararası deniz yollarını kontrol etmeye odaklandı.

Birinci Filo yeniden yapılandırıldığında tam olarak bunu yapacak önemli rotaları,  özellikle Çin’in yükselişini kontrol altına almak için Hürmüz Boğazı ve Malakka Boğazı’nın “petrol kanallarını” kontrol etme girişiminde bulunacaktır. Yüz milyonlarca ton mal için her yıl dört deniz yolu üzerinden Çin ve 150’den fazla ülke ve bölge arasında gemilerle yol alıyor. 

“İlk ada zinciri” ve Panama Kanalı yoluyla Amerika kıtası, Afrika ve Batı Avrupa’ya uzanan doğu yolu ile Bering Boğazı ve Kuzey Buz Denizi yoluyla Avrupa’ya uzanan kuzey yolu çoğunlukla ABD’nin Yedinci Filosu denetimi altındadır. Ve yeniden yapılandırılması halinde Birinci Filo, Güney Çin Denizi, Makassar Boğazı ve Sunda Boğazı yoluyla Güney Asya ve Avustralya’ya kadar güney yolu arasındaki bölgeyi ve Malakka Boğazı, Hint Okyanusu ve Hürmüz Boğazı yoluyla Basra Körfezi ülkelerinin yanı sıra Hint Okyanusu, Babülmendep Boğazı ve Süveyş Kanalı yoluyla Avrupa ve Afrika’ya uzanan batı yolunu kontrol edecek. 

GÜNEY ASYA ÜLKELERİ, ABD İLE YAKIN ASKERİ İLİŞKİ KURMA KONUSUNDA İHTİYATLI

ABD Başkanı Joe Biden’ın ocak ayında yemin ederek göreve başlamasından sonra ABD Deniz Kuvvetleri’nin Hint Okyanusu ve Güney Çin Denizi’nde, uçak gemisi muharebe gruplarını da kapsayacak şekilde “serbest seyrüsefer operasyonları” arttı, bu operasyonlar eski ABD Başkanı Donald Trump yönetimi dönemine nazaran daha sık hale geldi. Ve sıklıkla Hint Okyanusu, Malakka Boğazı ve Güney Çin Denizi’nde dolaşan Theodore Roosevelt ile Nimitz deniz gücünden en az biri yeniden yapılandırılması halinde Birinci Filo’ya katılacak.

Güney Çin Denizi civarı söz konusu olduğunda, ABD halen Singapur’daki Changi Deniz Üssü, Filipinler’deki Subic Körfezi Deniz Üssü ve Clark Hava Üssü ile geçmişte Vietnam’daki Da Nang ve Cam Ranh Hava Üssü sayesinde bu bölgede biraz etkili olarak faaliyette bulunuyor. ABD, Hindistan, Malezya, Singapur ve Tayland gibi ülkeleri askeri stratejisinin parçası haline getirmek amacıyla deniz tatbikatlarına katılmaya davet ediyor.

Avustralya’daki Darwin Limanı, Avustralya ABD’nin Hint-Pasifik stratejisini desteklediği ve Malakka Boğazı ile Sunda Boğazı, Lombok Boğazı ve Makassar Boğazı gibi üç alternatif rotaya yakın olması nedeniyle Birinci Filo Komuta Merkezi için tercih edilebilir seçenek olabilir. Ancak Güney Asya ülkeleri, ABD’nin bölgedeki varlığını güçlendirmesinin Çin ile büyüyen ekonomik ve ticari iş birliğine zarar verebileceği gerekçesiyle ABD ile yakın askeri ilişki kurma konusunda ihtiyatlı davranıyorlar.