Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles kentinde bulunan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Dünya Postası” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

ABD’nin gündeminde haftalardır Ukrayna meselesinin bulunduğunu ifade eden Ediz Tiyanşan, ABD Başkanı Joe Biden’ın onayıyla Doğu Avrupa’ya asker gönderileceğini bildirdi.

RUSYA’NIN TALEBİNE YANIT OLUMSUZ

3 bin askerin Doğu Avrupa’ya gönderileceğini belirten Tiyanşan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Bunlardan bini Almanya’da, kalanı da Polonya ve Romanya’ya gidecek. Bunun NATO ülkelerine destek amacıyla yapıldığını söyleyebiliriz. Pentagon açıklamasında bunların Ukrayna’daki olası bir çatışmada Ukrayna’ya gönderilmeyeceği de belirtiliyor. Ukrayna’nın bir NATO ülkesi olmadığını da hatırlatmakta fayda var. Zamanlama açısından oldukça önemli 3 bin askerin gönderilmesi kararı.

Pentagon’dan gelen açıklamada, Rusya’nın Ukrayna sınırına asker yığdığı ve işgal operasyonu için bu askerlerin yeterli olacağı ifade edildi. ABD basını ile paylaşılan uydu resmi bu askeri yığınağın kanıtı olarak gösterildi. ABD ve NATO geçen hafta Rusya’nın taleplerini yerine getirmeyeceklerine yönelik bir karşılık vermişti. ABD tarafından bir mektup iletilmişti. Rusya’nın taleplerinden en önemlisi Ukrayna’nın NATO’ya girmeyeceğinin garantisinin verilmesiydi. Bu talep geri çevrildi ve Ukrayna’ya yönelik yardımların düşürülmesi talebi de kabul edilmedi. NATO tarafından Doğu Avrupa’ya gönderilen füzeler konusunda şeffaflık gösterilebileceği belirtilmişti ancak anlaşıldığı üzere Rusya bunu yeterli bulmadı. Rusya Devlet Başkan Vladimir Putin tarafından gelen açıklamada bu anlaşıldı. Bölgede tansiyon yüksek ve belirsiz bir bekleyiş devam ediyor. Türkiye’nin iki ülke arasında ara buluculuk yapma niyeti var. NATO müttefikleri bu tarz bir ara bulucuyu olumlu karşılıyor. Uzmanların bu ara buluculuğun etkinliği konusunda çekinceleri var.

TÜRKİYE’NİN ARA BULUCULUK TEKLİFİ

Türkiye’nin her iki liderle de yakın ilişkisi var. Türkiye’nin her iki ülkeye de bağımlı olduğunu söyleyebiliriz. Ukrayna’ya yönelik silah ve SİHA dediğimiz satışlar devam ediyor. Rusya’nın Kırım’ın ilhakı da Türkiye’den sert bir tepki almıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ukrayna’da bir serbest ticaret anlaşması imzalaması da bekleniyor. Ukrayna ile ilişkilerin yakınlaşabileceği bir ziyaretten bahsediyoruz.

Öteki taraftan Türkiye’nin Rusya’ya önemli açılardan bağımlı olduğunu söyleyebiliriz. Hem Suriye tarafında hem de doğal gaz ithalatında. Bu iki konuda da Rusya önemli rol oynuyor. Dolayısıyla tarafları masaya getirmek konusunda ne kadar başarılı olunabilir, emin değiliz. Putin, Erdoğan’ın davetine Covid-19 koşulları el verirse yapılabilir şartı koşmuştu. Dolayısıyla bu ziyaretin yapılıp yapılmayacağı henüz belirsiz. Ukrayna ile yapılacak ziyaretten sonra Rus tarafıyla görüşme yeniden gündem gelecektir. Türkiye, NATO’yu yakından ilgilendiren bu konuda biraz daha ön planda yer almaya çalışıyor.”