China Daily / He Weiwen

CNBC televizyonu, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden’ın, Beyaz Saray’ın ülkede tüketici fiyatlarını düşürmek için eski ABD Başkanı Donald Trump döneminde Çin mallarına uygulanan gümrük tarifelerinin bazılarını kaldırabileceğini söylediğini bildirdi. Beyaz Saray cezalandırıcı gümrük tarifelerini gözden geçiriyor ve gümrük tarifelerini tamamen kaldırmaya karar verebilir. 

ABD’de hızla artan enflasyonu düşürmeye yardımcı olmak amacıyla Çin mallarına uygulanan gümrük tarifelerini tamamen kaldırmasa bile azaltması için çok sayıda işletme lideri tarafından sürekli olarak çağrılar yapıldı. Ve Hazine Bakanı Janet Yellen dâhil olmak üzere üst düzey Amerikalı yetkililer ve 140’tan fazla Kongre üyesi bir süredir bu konuyu görüşüyorlar. ABD’de tüketici fiyatı endeksi (TÜFE), Aralık 2021’de 1982 yılından bu yana en yüksek seviye olan yüzde 7’yi geçti. TÜFE’nin 2022 yılının başından bu yana şubat ayında yüzde 7,9 ve mart ayında yüzde 8,5’e ulaşarak yükselmeye devam etmesi, ABD Merkez Bankası’nı (Fed) 4 Mayıs’ta faiz oranını 50 baz puan artırmaya zorladı, bu da 22 yıldaki en büyük faiz artışı oldu. Nisan ayında yüzde 8,3 ile bir parça düşen TÜFE halen yüksek seviyede seyrediyor. 

Biden’ın açıklamalarından bir hafta önce tam olarak 3 Mayıs’ta ABD Ticaret Temsilciliği, Çin mallarına uygulanan gümrük tarifeleriyle ilgili Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü’nün yasaya dayanan dört yıllık gözden geçirilmesi konusunda bir bildiri yayınladı. Bildiride, 1974 yılındaki Ticaret Yasası’na göre, 301. Bölüm’de Çin mallarına uygulanan gümrük tarifelerinin süresinin 6 Temmuz’da sona erdiği, bu yüzden gümrük tarifelerinden yararlananların bu tarihten önce sürenin uzatılmasına ilişkin görüşlerini sunması gerektiği belirtildi. Uzatma lehine görüş bildirilmesi durumunda gümrük tarifelerinin 6 Temmuz’dan sonra devam edeceği açıklandı. 

GÜMRÜK TARİFELERİNİN KALDIRILMASI ABD’DE TÜFE’Yİ DÜŞÜREBİLİR

Trump yönetimi Çin mallarına kademeli olarak gümrük tarifeleri uygulamıştı. İlk grup 34 milyar dolar (6 Temmuz 2018’den itibaren geçerli) ve 16 milyar dolar (23 Ağustos 2018’den itibaren geçerli) tutarındaki Çin malları ithalatını kapsıyordu. İkinci grup 200 milyar dolar tutarındaki Çin malları (24 Eylül 2018’den itibaren geçerli) ve üçüncü grup 300 milyar dolar tutarında (ilk parti için 1 Eylül 2019’dan itibaren ve birinci aşama yüzünden askıya alınan ikinci parti için 15 Aralık 2019’dan itibaren geçerli) Çin malları ithalatını kapsıyor. Bu yüzden, gümrük tarifelerinin kalanı için kanuni gözden geçirme 1 Eylül 2023 tarihine kadar tamamlanacak. 

Beyaz Saray bu yolu izlerse, gümrük tarifelerindeki indirim çok küçük, enflasyonu düşürmeye yardımcı olmak için çok geç olacak. Bunun yerine doğru seçim gümrük tarifelerinin tamamen kaldırılması olacaktır. İlk olarak, bütün gümrük tarifelerinin kaldırılması ABD’de TÜFE’yi hızla düşürebilir. Peterson Uluslararası Ekonomiler Enstitüsü’nün (PIIE) yakında açıkladığı politika özeti, çelik ve alüminyum dâhil olmak üzere Çin mallarına uygulanan gümrük tarifelerinin kaldırılmasının TÜFE’yi yüzde 1,3 oranında düşürebileceğini tahmin ediyor. Bu rakam, Çin hükümetinin 2018 yılında yayınladığı beyaz kitaptaki hesaplanan rakama yakın. Beyaz kitaba göre, Çin’den yapılan düşük maliyetli ithal mallara uygulanan gümrük tarifelerinin kaldırılması ABD’de TÜFE’yi yüzde 1-2 puan düşürecek. Niçin? Gümrük tarifeleri ihracatçılar değil, ithalatçılar tarafından ödendiği için bu durumda ABD şirketleri, ilave maliyeti alt üreticiler veya bireysel satın alıcılar olan tüketicilere yüklüyor. 

Moody’s’in yaptığı araştırma, Çin mallarına uygulanan ek gümrük tarifelerinin yüzde 92,4’ünün ABD tarafından kaynaklı olduğunu gösterdi. ABD-Çin İş Konseyi ve Oxford Economics’in yaptığı ortak çalışma, Çin mallarına konulan gümrük tarifelerinin ABD’nin Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’nı (GSYİH) 108 milyar dolar veya yüzde 0,5 ve 2018-2019 yıllarında hanehalkı gelirlerini 88 milyar dolar azalttığını ortaya çıkardı. 

ABD ULUSLARARASI KURALLARA UYMAK ZORUNDA

İkincisi, gümrük tarifeleri Çin’in ABD’ye ihracatını kontrol etmede gerçekte bir işe yaramadı. Çin gümrük verilerine göre, Çin’in ABD’ye ihracatı, gümrük tarifelerinin etkileri hissedilmeden önce, önceki rekorun kırıldığı 2018 yılına göre, yüzde 20,4 oranında artarak 2021 yılında tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 576,11 milyar dolara çıktı. 2020 yılıyla karşılaştırıldığında, Çin’in ABD’ye ihracatı, Çin mallarına herhangi bir ek gümrük tarifesi uygulamayan ASEAN üyesi ülkelerden (yüzde 26,1) daha fazla olmak üzere yüzde 27,5 oranında arttı. ABD’nin gümrük tarifeleri ikili ticarette bir fark yaratmadığı için gümrük tarifelerini uygulamanın mantığı nedir?

Ve üçüncüsü ABD uluslararası kurallara uymak zorundadır. Dünya Ticaret Örgütü’nden (DTÖ) bir heyet, 301. Bölüm gümrük tarifelerinin Gümrük Tarifeleri ve Ticaretle ilgili Genel Anlaşma hükümlerini ihlal ettiğini ve bu yüzden yasa dışı olduğunu belirledi. DTÖ üyesi olarak ABD’nin gümrük tarifelerini uygulamaya devam etmek için mazereti yok, onları pazarlık kozu olarak kullanmaya devam etmek şöyle dursun. Aslında PIIE politika özeti, ABD’nin enflasyonu düşürmek için ticaret serbestisini izlemesi gerektiğini vurguladı. 

Bu üç sebebe dayanarak, Biden yönetimi için doğru seçim Çin malları üzerindeki bütün cezalandırıcı gümrük tarifelerini hızla kaldırmak olacaktır. Bu adımın hemen üç faydası görülecektir. ABD’de 40 yıldaki en yüksek enflasyonunun düşmesine yardım edecek, Çin-ABD ilişkilerinin düzelmesine doğru bir iyi niyet gösterisi olacak ve ABD’nin DTÖ kurallarını takip etmeye döndüğünü göstermek için doğru yönde atılmış bir adım olacak.