Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles kentinde bulunan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Dünya Postası” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

ABD ekonomisinin 2021 yılı son çeyrek verilerinin açıklandığını hatırlatan Ediz Tiyanşan, ABD ekonomisinin bu dönemde yüzde 6,9’luk büyüme kaydettiğini belirtti.

Büyümenin nedenlerini inceleyen Tiyanşan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“6,9’luk büyümenin sebebi 2021 yılı içinde ABD hükümetinin yaptığı yaklaşık 6 trilyon dolarlık pandemi yardımı. Bu yardımlar yıl sonuna doğru etkisini göstermişe benziyor. Tüm yıl ortalamasına baktığınız zaman da 5,7 oranında bir büyüme görüyoruz. Bu da 1984 yılından beri görülen en yüksek büyüme olarak kayıtlara geçti.

Pandeminin en zor anlarının yaşandığı 2020 yılında ekonomi yüzde 3,4 oranında daralmıştı. Bu da son yılların en büyük düşüşü olarak kayda geçmişti. 2020’de tarihi bir ekonomik daralma 2021’de de tarihi bir genişleme olduğunu görüyoruz. Bunda da 6 trilyon dolarlık pandemi yardımlarının etkisi var.

2021’de kısıtlamalar kaldırılmaya başlanmıştı ancak bu süreçte de enflasyonda artış yaşanmaya başlamıştı. 2022 yılına geldiğimiz zaman bu yılın ilk 3 ayında büyümede keskin bir yavaşlama bekleniyor. Bunun da sebebi olarak ABD tarihindeki rekor enflasyon gösteriliyor. Buradaki tüketiciler üzerinde de etkili olduğu görülüyor. Türkiye’deki gibi çift haneli enflasyondan bahsetmiyoruz ama ABD’de enflasyonun yüzde 8’de olması sonuçta dünyanın en büyük ekonomisi açısından ciddi bir istikrarsızlık göstergesi. Türkiye’ye kıyasla çok daha sınırlı bir enflasyondan bahsediyoruz ama dünyanın en büyük ekonomisi için bu yüzdeler önemli.

ABD Merkez Bankası (Fed), mart ayında politika faizini 0,25 oranında artırarak 3 yılın ardından artışa gitmişti. Bu durum gayrimenkul sektörünü de etkileyecek. Çünkü faizler artırıldığında borç alma maliyeti de artırılmış oluyor. Bankalardan kredi çekip ev alanların sayısında da düşüş görünüyor. Bu da ekonomide yavaşlama olarak yansıyor.

RUSYA-UKRAYNA KRİZİ

Krizden diğer ülkeler de etkilendiği için ABD’den yapılan ihracatın da azalabileceği öngörülüyor. 2022 yılının ilk üç ayında büyümenin yüzde 0,5’e kadar düşebileceği hatta negatife dahi inebileceği öngörülüyor. Fed’in de öngörüsüne baktığımızda ABD ekonomisinin bu yıl yüzde 2,8 oranında genişmeyebileceği düşünülüyor. Ancak yine de negatife inmemiş olması bile ekonomistlere göre olumlu bir nokta.

İleriye baktığımızda en çok endişe veren konunun enerji maliyetleri olduğunu görüyoruz. Mart ayında binden fazla ABD’li ile yapılan anketlerde ortaya çıkan rakamlar halkın endişeli olduğunu ortaya koydu. Halkın yüzde 47’si enerji maliyeti konusunda çok endişeli, yüzde 30’u orta endişeli, yüzde 17’si az endişeli ve yüzde 5’i endişe duymuyor.”