People’s Daily Online / Gao Ge

Soğuk Savaş biteli 30 yıldan fazla oldu ancak yine de NATO doğuya doğru genişlemekten vazgeçmedi ve bu sonunda Rusya-Ukrayna çatışmasına neden oldu. NATO’nun doğuya doğru genişlemesini perde arkasından teşvik eden ve çatışmadan şimdiden büyük karlar elde eden Amerika Birleşik Devletleri (ABD) sadece çatışmadan kar etmekle kalmadı, ayrıca gerginlikler ortasında hegemonya elde etmeye çalıştı.

Rusya-Ukrayna çatışmasının çıkmasından bu yana, bütün ilgili şirketlerin borsadaki hisseleri düştü ama Amerikan askeri şirketlerinin ki arttı. ABD silah şirketleri Lockheed Martin ve Raytheon Technologies Corporation’ın hisseleri neredeyse son bir ay içinde sırasıyla yüzde 13 ve yüzde 10 arttı. Raytheon Technologies Corporation CEO’su Gregory J. Hayes şirketinin bütün dünyayı etkisi altına alan gerginliklerden kar edeceğini söyledi.

Bu ABD’nin savaştan kâr ettiği ilk durum değil ve ABD’nin dünyadaki savaşlardan tekrar tekrar kar elde ettiği durumlar sayılamayacak kadar çok. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün 14 Mart’ta yayınladığı bir rapora göre, 2017 ile 2021 arasındaki büyük silah transferlerinin miktarı 2012 ile 2016 dönemindekinden daha az. Ama aynı dönemde ABD’nin silah ihracatı büyük öcüde arttı. ABD dünyanın en büyük silah ihracatçısı, krizler ve savaşlar hiç şüphesiz ABD silah şirketleri ve Amerikalı siyasetçilerin servet kazanması için olanak sağlıyorlar.

ABD İÇ SORUNLARDA BAŞARISIZ OLDU

Washington, ABD’nin savaşlardan kâr elde etmesi için Amerikan silah üreticilerini desteklemeye ek olarak başka önlemler de alıyor. Enerji piyasalarını yağmalamak ve kontrol etmek her zaman ABD hükümetlerinin çatışmaları kışkırtma ve bütün dünyada savaşmasının önemli nedenlerinden birisiydi. ABD yetkilileri barış ve adaletin yanında olduklarını söylerken aslında daha fazla Amerikalının bu kârlı işe nasıl dâhil olabileceğini düşünüyorlar. Rusya-Ukrayna krizinin doğruları ile yanlışlarına herkes tanık olabilir ve olacak. ABD ateşe körükle giderek kendi bencilliğini ve riyakarlığını ortaya koydu. Washington çatışmadan kâr eden taraf ve belki de sadece Amerikalılar çatışmadan kâr ediyor.

ABD çatışmadan büyük kârlar elde etmek için yararlanırken, aynı zamanda batılı müttefikleri ile bir çete içinde toplanarak kurduğu bloku da güçlendirdi ve “hayali düşmanlarını” kontrol altına almaya, böylece de ülkeler arasında bölünmeleri ve anlaşmazlıkları abartarak ardından bu bölünme ve çatışmalardan küresel egemenliğini güçlendirmek için yararlanmaya çalıştı.

Bu arada, ABD hükümeti, hızla yayılan Covid-19 virüsü ve yüksek enflasyonu saymazsak, ülkenin siyesi bölünmüşlüğü, etnik çatışmalar ve artan suçlar gibi daimi iç sorunlarını önlemekte başarısız olurken, Avrupa’daki bir çatışma ABD siyasetçilerinin ABD’nin iç siyasi amaçlarına hizmet edebilecek ve Amerikan kamuoyunun dikkatini iç çelişkilerden uzaklaştırmak için kullanabilecekleri bir fırsat sundu. Fakat, ABD bencil yararlar peşinde koşarken bütün dünya bir bedel ödüyor. ABD’nin liderliğindeki Batılı ülkeler Rusya’ya karşı ayrım gözetmeyen çok kapsamlı yaptırımlar koydu. Bu sadece bölgedeki durumu daha da karmaşık hale getirmedi, aynı zamanda dünya ekonomisine büyük bir darbe vurdu.

ABD’YE ULUSLARARASI TEPKİ OLASI

Malların büyük kısmının fiyatlarındaki artıştan etkilenen Euro bölgesi dâhil birçok ülke ile bölge, bu değişik Avrupa ülkelere ve bölgelerinde yaşayan insanların geçim şartlarını ağır biçimde kısıtlayan artan enflasyonla yaşıyor. Avrupa tarihinin zor bir evresine giriyor. Bölge kısa dönemde yüksek enflasyon ve düşük büyümeye tanık olacak. Avrupa Merkez Bankası (Fed) Başkanı Christine Lagarde’ın belirttiği gibi, bu etkilerin ne kadar büyük olacağı ve ne kadar süreceği konusunda önemli bir belirsizlik var.

ABD uzun bir süre servet kazanmak bütün dünyadaki ülkelerde çatışmalar ve anlaşmazlıkları körükledi ve uluslararası barış ile istikrarı ağır biçimde baltaladı. Amerikan liderlerinin numaraları er ya da geç yaptıklarından anlaşılacak. Savaş tehditleri yaygarası yaparak, bölgesel anlaşmazlıkları ağırlaştırarak, ilgili ülkelerdeki gerginliklerden ve müttefikleri ve hatta bütün dünyanın pahasına krizlerden büyük kâr elde eden ABD’nin uluslararası milletler topluluğunun direnişi ve karşı çıkması ile karşılaşması kaçınılmaz.