Gazeteci İsmet Özçelik, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Dünya Postası” programına konuk oldu. Özçelik, Ukrayna krizindeki son gelişmeleri ve dünyaya yansımalarını değerlendirdi.

Rusya ile Ukrayna arasında görüşmelerin ve çatışmaların devam ettiğini belirten İsmet Özçelik’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Rusya ile Ukrayna arasında dün görüşmeler yapıldı, bugün de yapılacak. Görüşmeler video konferans sistemi ile gerçekleşiyor. Dünkü görüşmeler bugüne kadar yapılan görüşmelerin en verimli olanıydı. Bu da olumlu bir işaret olarak gözüküyor. Türkiye de devrede. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun önce Rusya’yı ardından da Ukrayna’yı ziyaret edeceğini söyledi. Türkiye ara bulucu olma noktasında bir çalışma sürdürüyor.

Rusya’ya karşı yaptırımlar sürüyor, her gün bir yenisi çıkıyor ve Rusya da karşılık veriyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden ve Kanada Başbakanı Justin Trudeau’ya yaptırım uygulandığını açıkladı.

Dün Avrupa Konseyi, Rusya’nın durumunu görüşecekti. Bu görüşmeye çok kısa bir süre kalan Rusya, Avrupa Konseyi’nden ayrıldığını resmen ilan etti. Rusya, ayrılmalarına rağmen konsey üyeleriyle iş birliği içinde olacaklarını da belirtti yani Rusya’da artık rest çekmeye başladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in geçen gün, ‘Ukrayna ile ilerleme kaydettik’ açıklaması olmuştu. Bu açıklama uluslararası piyasaları etkiledi. Brent petrolün fiyatı 130 dolardan 100 doların altına düştü. Altının onsu da bin 900 dolarlara kadar geriledi. Tüm bunlar olumlu havanın estiğinin işareti olarak görülüyor.

ENFLASYON ABD VE AVRUPA’YI ETKİLİYOR

ABD’de üretici fiyat endeksi (ÜFE) çift haneye çıktı. Şubat ayında yüzde 10’luk bir artış kaydetti. ABD açısından son derece kritik. Bu artıştaki en büyük faktör enerji fiyatları oldu. Ukrayna’daki gerilimin artması ve Rusya’nın NATO kuşatmasına karşı harekete geçmesinden sonra birçok ham maddede yükselme görüldü. Bu da enflasyonun daha da yükseleceğin göstergesi.

Avrupa’da durum daha vahim. Avrupa’da enflasyonun çift hanelere çıkması çok şaşırtıcı olmayacak gibi. Yüksek enflasyon Avrupalılar için pek yaşanmamış bir şey. Doğal olarak halkın da tepkisini çekecektir. İktidarların değişmesi gündeme gelebilir.

Ödeme sistemine ilişkin gelişmeler var. Örneğin, Hindistan ile Çin arasında yuan üzerinden ticaret yapma konusu gündeme geldi. Suudi Arabistan’ın Çin’e yaptığı petrol satışlarının bir kısmının yuan üzerinden fiyatlandırması için Beijing ile aktif görüşmelerde bulunduğu bildirildi ki, bunlar son derece önemli gelişmeler.

ZELENSKİY’İN NATO AÇIKLAMASI

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ‘NATO’ya üye olmayacağımızı duyduk. Gerçek bu. Bunu kabullenmemiz gerek.’ açıklamasını yaptı. Batı ısrarla Ukrayna’yı NATO’ya alacakmış gibi bir hava yarattı. Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell de ‘Yerine getiremeyeceğimiz sözler verdik. NATO’ya alacağımızın sözünü verdik ama hata yaptık bunu kabullenmeye hazırız.’ dedi. Onca insan öldü, onca insan sıkıntı çekti. Şimdi Zelenskiy de artık ikna olmuş gözüküyor. Zelenskiy’in bu açıklaması Rusya’nın isteklerinden birinin gerçekleşmekte olduğunu gösteriyor ki, bu da olumlu gelişmelerin bir parçası.

İNGİLTERE’DEN ENGEL!

İngiltere, Türkiye’ye gelecek Rus turistleri engellemeye çalışıyor. Avrupa’da birçok ülke Rus uçaklarına hava sahalarını kapattı. Bu da bu ülkelere gidecek turistler için artık imkânsız hale geldi. Türk turizmciler, turistleri Türkiye’ye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) çekmeye çalışıyorlardı. Moskova’dan da bu konuda olumlu işaretler alınmıştı. Fakat İngiltere burada bir kurnazlık yaptı. Dünyadaki uçak sigorta işleri İngilizlerin kontrolü altında. İngiliz hükümeti devreye giriyor ve şirketlerin Türkiye uçak kiralanmasını yasaklıyor. Türk hükümeti devreye girdi v görüşmeler sürüyor.

ABD’DEN XINJIANG UYGUR YALANI

ABD gerçekten çok ilginç bir politika izliyor. ABD’nin Ukrayna konusunda bir anlamda bütün gizli işleri açığa çıkmaya başladı. Bunlardan biri, biyolojik silah laboratuvarıydı ki, sayısının 30 olduğu söyleniyor. İkincisi NATO üyeliği sözü vermesi ve bunu gerçekleştiremeyince Ukrayna’ya ve savaşın çıkmasına yani Ukraynalıların yaşadığı sefaletin sorumlusu da ABD. Şimdi bu giderek daha çok tartışılmaya başlandı ki, ABD tarafından Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi ile ilgili yalanları tekrar ortaya sürüyor. Çin’in en büyük ve resmi gazetesi Halkın Günlüğü’nde Ukrayna vurgusu ile bir haber yayınlandı. Haberde ABD’nin gündem değiştirerek Ukrayna krizini körükleme sorumluğundan kaçmaya çalıştığı belirtildi.

BAHÇELİ’DEN NATO ÇIKIŞI

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) grup toplantısında net açıklamalar yaptı. Bahçeli, Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna politikalarının dengeli olduğunu belirtti ve ‘Hiç kimse gelişmelere yabancı başkentlerin merceğinden bakmaya kalkışmasın. Bu ülke ne çekmişse, Amerikalılardan daha çok Amerikancı olanlardan, NATO’dan daha çok NATO’cu davrananlardan, AB’den daha çok AB’ci geçinenlerden çekmiş, çekmeye de devam etmektedir’ dedi ki, burada oklarını doğrudan hem ABD’ye hem AB’ye hem de NATO’ya batırdı. İktidarın ortaklarından yapılan bu çıkış son derece önemli.

Bahçeli, NATO Genel Sekreterini doğrudan hedef alarak şunları söyledi; ‘Rusya-Ukrayna savaşı uluslararası düzenin bizce malum olan defolarını iyice gözler önüne sermiştir. Uluslararası kuruluşlar havlu atmış, inandırıcılıklarını kaybetmiştir. İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan müesses nizam her yerinden yara almıştır. Dünyanın her yerinde savaşa karşı gösteriler düzenlenmiş, protestolar yapılmış, yaptırım kararları birbirini kovalamış, devletler veya küresel kuruluşlar tarafından kınama mesajları yayımlanmıştır. İyi güzel de, Irak’ta bir milyon Müslüman öldürülürken bunlar neredeydi? Ne yapıyorlardı? NATO Genel Sekreteri nerelerde geziyordu?’

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, İran’la ilgili nükleer müzakerelerde varılacak anlaşmanın Rusya ile İran arasındaki ticari ilişikleri bozmaması gerektiğini söyledi. Bu konuda Rusya ile İran arasında bazı görüşmeler var. İran’dan farklı bazı çıkışlar gelse de ben Rusya ile İran arasında bir anlaşmazlık yaşanacağını sanmıyorum.

SİYASİ PARTİLER VE SEÇİM KANUNU TEKLİFİ TBMM’DE

AK Parti ve MHP’nin uzun zamandır üzerinde çalıştığı 15 maddelik Milletvekili Seçimi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığına sunuldu. Bu kanunda çok ince şeyler var. Ben henüz kavrandığını düşünmüyorum. Bu yasa meclisten geçerse ve 1 yıl içinde erken seçim olursa seçimler eski yasaya göre yapılacak. Seçimler zamanında olursa bu yasa uygulanacak. Çünkü bu yasanın bu ay sonuna kadar çıkması bekleniyor. Bu yasa bir kere küçük partileri zora soktu. En çok Millet İttifakı’ndaki küçük partiler etkilenecek gibi. Yeni bir Cumhurbaşkanı adayı gündeme gelecek. Kartlar yeniden dağıtılabilir.

Yeni kanunda ‘Seçime katılma yeterliliği elde eden parti, Siyasi Partiler Kanunu’nda öngörülen ve parti tüzüğünde belirtilen süreler içinde ilçe, il ve büyük kongrelerini üst üste iki defadan fazla ihmal etmemiş olma koşuluyla seçime katılma hakkını muhafaza edecek.’ maddesi var. Şimdi CHP pandemi nedeniyle kongreyi geciktirmişti. Bu yıl temmuz ayında kongre yapması gerekiyordu. Seçim gerekçesiyle bunu yine ertelendi. Normal kongresini 2023 Temmuz’da yapması gerekiyor. Seçimler haziranda olursa bu kongreler nasıl yapılacak? Böyle bir sıkıntı var. Acaba CHP seçime girecek mi, girmeyecek mi tartışması gündeme gelebilir ya da parti içinde bu konu çok ciddi bir tartışma yaratabilir.”