CGTN / Lawrence Freeman

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, 6 Ocak 2022 tarihinde Kenya’ya düzenlediği ziyaretinde Çin’in Afrika’da ve özellikle Afrika Boynuzu’ndaki ekonomik ilerlemeye verdiği desteği vurguladı. Wang, Çin dışişleri bakanlarının her yeni yılda Afrika’ya seyahatiyle başlayan 32 yıllık geleneğini sürdürdü. Ocak ayının ilk haftasında Wang Eritre, Kenya ve Komor Adaları yetkilileriyle görüştü. Eritre ve Kenya’nın bulunduğu Doğu Afrika’da yer alan kıtanın ikinci en büyük nüfusuna sahip ülkesi Etiyopya’da hükümet, Tigray Halk Kurutuluş Cephesi liderliğindeki silahlı ayaklanmayı bastırmak için 14 aydır mücadele yürütüyor. Çin’in önemli bir müttefiki olan Kenya, Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi ile Deniz İpek Yolu’nda anahtar bir ülkedir.  

YOKSULLUĞU ORTADAN KALDIRMAK 

Wang, basın toplantısında Afrika’nın karşı karşıya olduğu bir numaralı soruna odaklandı: yoksulluk ve 1,4 milyar insanın çoğunu etkileyen son derece düşük yaşam standardı. “Afrika’da herhangi bir tuzak varsa, o yoksulluk tuzağıdır ve geri kalmışlık tuzağıdır” diyen Wang, Batı’nın yarattığı “konuşma tuzağıyla” gönderme yaptığı sözde borç tuzağı değerlendirmesine karşı çıktı. Çin, 750 milyon insanını aşırı yoksulluktan kurtararak modern zaman mucizesi gerçekleştiriyor ve aynısını yapmak için Afrika’ya yardım etme sözü de verdi.

Çin’in Afrika Boynuzu’ndaki mevcut sorunlara yaklaşımı, ABD’nin yaklaşımının tam tersidir. Çin, Doğu Afrika ülkelerini yaptırımlar ve ekonomik savaşla cezalandırmak yerine, barışı ve ekonomik kalkınmayı destekliyor. Wang’a göre, Çin bu amaçla bölgeye özel bir elçi atayacak:

“Afrika Boynuzu’nda kalıcı istikrar, barış ve refahı sağlamayı desteklemek için Çin, Afrika Boynuzu’nda Barışçıl Kalkınma Girişimi’ni ortaya koymaya ve güvenlik, kalkınma ile yönetim güçlüklerini aşmada bölge ülkelerini desteklemeye niyetlidir.”

Çin’in altyapıya dayalı ekonomik yaklaşımını vurgulayan Wang, “kalkınma sorunlarının üstesinden gelmede bölgesel yeniden canlanmayı hızlandırmak” için bölge ülkelerini cesaretlendirdi. Wang, “iki ana eksek olan Mombasa-Nairobi Demir Yolu ve Addis Ababa-Cibuti Demir Yolu’nun uygun bir zamanda komşu ülkelere uzanması amacıyla genişletilmesi ve geliştirilmesi gerektiğini” ifade etti. Wang, Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in geçen yıl kasım ayında Dakar’da Çin Afrika İş Birliği Forumu konferansında Afrika’ya 1 milyar doz aşı verme sözünü takiben Kenya’ya ek olarak 10 milyon doz koronavirüs aşısı sağlayacaklarını belirtti. 

ÇİN’İN KALKINMASININ YÖNLENDİRDİĞİ POLİTİKASI

Çin’in Afrika ile ilişkisinin baskın özelliği, Batı’nın Çin’e karşı jeopolitik propagandasının tersine kalkınmadır. Altyapı odaklı Kuşak Yol İnisiyatifi, demir yolları, kara yolları, elektrik üretimi kapasitesi, limanlar ve havaalanları inşası yoluyla Afrika ekonomilerinde fiziksel düzeltmeler yaptı. Çin’in Afrika’daki yatırım seviyesiyle uzaktan bile kıyaslanacak tek bir Batılı ülke yoktur. Her Afrikalı liderin iyi bildiği gibi, Çin altyapı için kredi vermeyi durdursaydı, kıtanın bu alandaki büyük açığını giderecek hiçbir Batılı ülke olmayacaktı ve Afrika ülkeleri çok büyük acılar çekecekti. 

Kendi demir yolu ağını modernize edemeyen ABD, diğer ülkelerde gelişmiş ulaştırma koridorları inşa etme konusunda yetersizken, Çin 2021 yılının sonuna kadar 40 bin kilometre kadar yüksek hızlı demir yolu yaptı. Afrika ülkelerine seyahat eden Amerikalı yetkililerin aksine, Çinli temsilciler siyasi koşullar öne sürmezler ve ev sahibi ülkelerin hangi iç politikaları benimsemesi gerektiğini küstahça dayatmazlar. Bunun yerine Çin Afrika ülkelerinin en önemli ve acil ihtiyaçlarına karşılık vererek düşünceli davranıyor. Bu, ağır ve hafif altyapıya büyük yatırımlar gerektiren yoksulluğun ortadan kaldırılmasıdır.