CGTN / He Weiwen

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) aylık tarım dışı istihdamı martta 916 bin iken nisanda hızla 266 bine düştü ve tahmin edilen 1 milyonun çok altında kaldı. Yeni yaratılan işlerde kötü performans nedeniyle, işsizlik oranı 0,1 puan artarak yüzde 6,1’e çıktı.

Tam bir yıl önce, Covid-19 salgınının ortaya çıkmasından sonra uygulanan ulusal karantinadan sonra, Nisan 2020’de ABD iş piyasası işsizlik tazminatı başvurularında büyük bir artış oldu -22 milyon-. Gerçek işsizler 20,5 milyondu, bu federal tarım dışı istihdam oranını martta yüzde 3,5 ile 41 yılın en düşük oranıyken 14,7’ye çıkardı. ABD’nin ikinci çeyrekteki Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYİH), 1930’lardaki Büyük Depresyon’dan sonraki en kötü -yüzde 31,7- düşüşü yaşadı .

2021’in başından itibaren, Joe Biden’ın Beyaz Saray’a girmesi ve Covid-19 ile mücadele ve ekonomiyi canlandırmaya odaklanması ile birlikte, iş yaratma temposu biraz ivme kazandı ve aylık yaratılan yeni iş martta 916 bine çıktı. Bu Ağustos 2020’den bu itibaren yüksek rakamdı. Ancak nisanda yine keskin bir düşüş yaşandı.

Merkez Bankası, Covid-19 krizinin zirvesindeki 22 milyon iş kaybından 14 milyonunun geri kazanıldığını, geriye iş arayan 8 milyon işsiz kaldığını tahmin ediyor. Bu kötü rakamlar dengesiz iş piyasası toparlanmasının sonucu. Financial Times’da yayınlanan bir yazı, iş durumunun farklı istihdam sınıfları arasında belirgin bir farklılık olduğunu ortaya koyuyor. Nisan 2021’de yüksek ücretli işlerdeki (yıllık ücreti 60 bin dolardan yüksek) toplam istihdam bir yıl öncesine göre yüzde 1,6 arttı. Orta düzeyli ücretli işlerdeki (27 bin dolar ile 60 bin dolar arasında) istihdam yüzde 2,7 düştü ve düşük ücretli (27 bin dolar ve daha az) işler yüzde 28 düştü.

Bunun nedenleri basit; düşük ücret ödenen gruptakilerin çoğu mavi yakalı işçiler ya da kendi işinde çalışan küçük dükkân sahipleri ya da şirket sahipleri veya işçiler. Mavi yakalı işçilerin işverenlerin çoğu yeni teknolojiler uygulandığı için artık onlara ihtiyaç duymuyor. Kendi işinde çalışanlar, kısmen küçük dükkân sahipleri ya da küçük şirket sahipleri çevrim içi alışveriş ve uçaktan çalışma nedeniyle ortadan kaybolmuş olabilir. Umulur ki, bunlardan bazıları Biden’ın her işçi için işsizlere haftada 400 dolar ve her aileye 1400 dolar öneren kurtarma planı nedeniyle, artık bir iş aramak için acele etmiyorlar.

ABD’NİN İKİNCİ ÇEYREKTEKİ GSYİH’Sİ BÜYÜK DEPRESYON’DAN SONRAKİ EN KÖTÜ DÜŞÜŞÜ YAŞADI

Her durumda, kronik düşük istihdam sürdürülebilir ekonomik toparlanma için bir baş ağrısıdır. Eğer aylık yeni iş yılın geri kalanında 500 bin kadar artarsa ve 2022’de devam ederse, işsiz oranı, yeni mezunlar ve genç insanlar iş aramak için emek gücüne katılacağı için yüzde 5’in üzerinde olacak.

Hatta yüzde 5’te bile, gerçek işsiz düzeyi rakamların gösterdiğinden çok yüksek olacak. Nisan verileri sadece yüzde 61,7’lik çok düşük emek katılımı gösteriyor, Covid-19’dan önceki orandan 2 puan daha az, bu gerçek yüzde 7’lik işsiz oranı anlamına geliyor.

Covid-19’dan önce emek katılım oranı 2008-2009’daki Küresel Finansal Kriz’den öncekinden yüzde 3 daha az. Dolayısıyla, ters bir eğilim; çalışma yaşındaki (15-64) Amerikalıların büyük kısmı artık iş aramıyor. Sonuç olarak, Amerika’da yoksulların genişlediğini görüyoruz ve bu salgının patlamasından bu yana hızlanıyor.

Covid-19 Amerikan toplumundaki kutuplaşmayı hızlandırdı, zenginler daha zengin olurken yoksullar daha yoksullaşıyor. Bu konuyla ilgili bir araştırma, Mart 2020 ortasından Ocak 2021 arasındaki dönemde, 660 milyarderin toplam zenginliği yüzde 38 artarak 4,1 trilyon dolara çıktı. Bu 165 milyon orta gelirli ailenin toplam zenginliğinin 1,7 katı. Öte yandan, bu dönemde yoksulluk oranı yüzde 2,4 arttı, bu 1960’lardan bu yana en yüksek orandır.

2. Dünya Savaşı sonrası Amerikan tarihi her krizin toplumsal zenginliğini yoksulların aleyhine zenginler lehine yeniden dağıtmak için iyi bir fırsat sundu. Emek piyasasının zayıflığı ve 8 milyon iş peşindeki kişi, sadece bütün gerçekliğin somut bir örneğidir.