Türkiye’yi sarsan kripto para dolandırıcılığı olayları, bu varlıklara olan güveni sarsarken konuyla ilgili merak edilen birçok soru hâlâ yanıt bekliyor.

Kripto Teknik Kurucusu Oytun Es, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Es, kripto para borsalarının güvenilirliği ile yaşanan sert düşüşün nedenlerini değerlendirdi.

Kripto para dolandırıcılıklarında blockchain veya kripto para sistemlerinde bir zafiyetin bulunmadığını belirten Oytun Es, Thodex gibi dolandırıcılık olaylarında kripto para borsası yöneticilerinin kötü niyetli davranışlarının söz konusu olduğunu kaydetti.

“THODEX’DEKİ MAĞDURİYET 150 İLE 300 MİLYON DOLAR ARASINDA”

Thodex’in işlem hacminin 2 milyar dolar olduğu iddiasını doğru bulmadığını ifade eden Es’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Bununla ilgili bir çalışma yapıldı. Şu an buradaki dolandırıcılık ortalama 150 milyon dolarla 300 milyon dolar arası. Çok yüksek bir miktar ama medyada abartıldığı gibi 3 milyar dolarlık bir dolandırıcılık değil.

Türkiye’deki kripto para borsalarının işlem hacmini topladığınız zaman yine 3 milyar doları bulamazsınız ki, Thodex Türkiye’deki en büyük ilk üç borsadan biri değil.

Bu tarz haberler gündeme geldiğinde yatırımcılar tedirgin oluyor. Bu tedirginlikle beraber piyasadan bir miktar çıkış gördük.

Geçen hafta Merkez Bankası Başkanı bir açıklama yaptı. Önümüzdeki günlerde bir regülasyonun daha doğrusu bir mevzuatın yürürlüğe gireceğini söyledi. Bununla beraber de yatırımcı rahatlamış oldu.

Thodex borsasının 400 bin adet kullanıcısı olduğu söyleniyor ama buradaki mağdur sayısı bundan çok daha azdır. Thodex gibi kötü niyetli borsalar akıl sınırlarını zorlayan kampanyalarla içeriye kullanıcı çekiyorlar. Bedava araba veriyorlar, kripto para veriyorlar… Bu nedenle 400 binden az mağdur çıkacaktır, diye düşünüyorum.

“GİZLİ ANAHTAR” KULLANIMI ÖNERİSİ

Kripto para borsası dediğimiz yerler alıcıyla satıcıyı buluşturan yerlerdir. Kripto para yatırımcısı olarak varlıklarımızı burada saklamamız lazım. Normal şartlarda kripto varlıkları ‘soğuk cüzdan’ dediğimiz donanım cüzdan veya kâğıt cüzdan da saklamalıyız. Bizim ‘gizli anahtar’ dediğimiz anahtarlar vardır. Bunu bankalara erişim sağladığınız şifreniz gibi düşünebilirsiniz. Eğer borsada varlıklarınızı saklarsanız bu gizli anahtarları otomatikman borsaya emanet etmiş oluyorsunuz.

Vebitcoin borsasının haberi Thodex borsasından sonra geldi. Thodex haberinden sonra yatırımcıda endişe oluştu. Yatırımcılar paralarını çekmeye başladılar. Yatırımcılar paralarını çekmeye başladığı zaman bazı borsalar zor durumda kaldı. Normalde hiçbir borsanın zor durumda kalması gerekmez. Siz zaten paralarınızı borsaya emanet olarak veriyorsunuz. Bütün yatırımcılar parasını aynı anda çekmek istese bile sorun olmamalıydı. Orada çok büyük ihtimalle yatırımcıların yatırdıkları paraları şeffaf bir şekilde yönetemediler. Birden insanlar paralarını istediği zaman bunu karşılayamadılar. Vebitcoin borsası Thodex borsasına oranla çok çok küçük bir borsa. Oradaki mağduriyet Thodex kadar olmayacaktır.

MEVZUATLAR VE VERGİLENDİRME

Devletin yatırımcının mağdur olmaması için adım atması gerekiyor. Kripto para borsalarının lisanslanması ve teminat göstermesi istenecek. Çok komik rakamlarla siz şu an kripto para borsası açabilirsiniz. Çok büyük ihtimalle bunun önüne geçişmiş olunacak. İkinci konu başlığı, devletler açısından vergilendirme. Vergilendirme konusu biraz daha hassas bir konu. Bir varlığı vergilendirmek için onu önce sınıflandırmalısınız. Türkiye’de hızlı bir adım atılacağını düşünmüyorum. Dünyanın çok büyük bir kısmında henüz vergilendirme adımları atılmadı.

BITCOIN’NİN SON GÜNLERDEKİ DÜŞÜŞÜ

2021 yılının kripto paralar açısından adaptasyonun üst seviyeye çıktığı bir yıl olduğunu görüyoruz. Tesla 1,5 milyar dolarlık bitcoine yatırım yapıyor. Bitcoin ile satış yapacağını duyuruyor. PayPal 27 milyon adet mağazasında kripto para ödemesini kabul ettiğini belirtti. Visa ve Mastercard 2021 yılı içinde kripto paraların sistemlerine entegre edileceğini açıkladılar. Dünyada buraya doğru bir gidiş var. Devletler de bunu gördükleri için dijital paralara ağırlık veriyorlar. Ancak tabii ki bunlar kripto paralara rakip olmayacaktır.

Bitcoin şu an yükseliş döngüsünün içinde. Bunun kırıldığını söyleyemeyiz. Yüzde binin üzerinde yükselen bir varlıktan bahsediyoruz. Son süredeki düşüşlerin düzeltme kapsamında mı okuyacağız? Bitcoin 65 bin dolara kadar kurumsal taşıdı. 2017’de bireysel alımlarla bitcoin 20 bin dolara çıkmıştı. Bu sefer 65 bin dolara kurumsal alımlarla geldi. Boğa piyasasının fitilini kurumsal alımlar destekledi, kurumsal taraftan satış gelmediği sürece ayı piyasasına girildiğini düşünmüyorum.

YATIRIMCILARA RİSK UYARISI

Yatırımcılar ‘gizli anahtar’ kullanmalı. Eğer her gün borsalarda al sat yapmıyorlarsa bu metot onların lehine olacaktır. Onun haricinde borsalar tercih edilirken sadece kampanyalara bakıp karar vermesinler. Borsa seçimi oldukça önemli bir seçim burada ayağı yere basan eski borsaları seçmekte fayda var. Borç alarak ve kredi çekerek kripto para yatırımı yapılmaz. Bunları kısa süreli öngörmek mümkün değil. Kaldıraçlı işlemlerden uzak dursunlar, kripto piyasasında bu riskleri büyüten bir faktör. Ana kripto paralardan şaşmasınlar zaten riskli bir alana giriyorlar. İnsanlar aldıkları alt coinleri sırf yükselsin diye başkalarına da aldırarak kişileri mağdur ediyorlar. O yüzden önde giden coinlerden şaşmasınlar.”