China Daily / Fu Xiaoqiang

Pakistan, Çin Halk Cumhuriyeti’ni tanıyan ilk ülkelerden biriydi ve iki ülke 21 Mayıs 1951’de resmi diplomatik ilişki kurdu. O zamandan bu yana Çin ve Pakistan küresel gelişmeleri bağlı olmayan kaya gibi sağlam bir dostluğa sahip oldu ve Çin-Pakistan ilişkileri diplomatik ilişkilerin bir modeli haline geldi.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping Nisan 2015’te Pakistan’a tarihsel bir ziyaret yaparak ikili ilişkileri her duruma elverişli stratejik bir iş birliği ortaklığı düzeyine yükseltti. Ziyaret sırasında Xi, iki ülkenin özel bir dostluğa sahip olduklarını ve her zaman merkezi çıkarlar ve büyük ulusal sorunlarda birbirini desteklediği söyledi.

Pakistan Başbakanı İmran Han’ın Kasım 2018’de yaptığı Çin ziyareti sırasında iki taraf yeni dönemde ortak geleceği sahip bir Çin-Pakistan topluluğu kurma konusunda anlaştı. Bu yıl, Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 100. ve Çin Pakistan ilişkilerinin 70. yıl dönümü. Aynı zamanda Çin orta derecede refah içinde bir toplum kurma konusundaki ilk yüzyıl hedefini gerçekleştirmek üzere ve Çin ulusunu gençleştirme hedefi Han yönetiminin “Naya Pakistan” vizyonu ile uyum içinde.

Çin-Pakistan dostluğu Covid-19 salgını ortaya çıkınca iki tarafın yeni koronavirüsü karşı mücadelede birbirini desteklemesiyle yeni bir döneme girdi. Pakistan, Çin hükümeti ve ordusunun Covid aşısı gönderdiği ilk ülkeydi. Nisanda Çin’in ülkenin salgının üçüncü dalgasını kontrol etmesine yardım etmek için gönderdiği üçüncü parti aşılar Pakistan’a ulaştı, bu iki ülke arasındaki çelik gibi sağlam dostluğu yansıtıyor.

Çin-Pakistan ilişkileri bölgesel barış ile istikrarın dayanağı ve iki ülke benzer kalkınma ve güvenlik çıkarlarına sahip. Soğuk Savaş döneminde bile, iki taraf Batı’nın jeopolitik kuşatmasını yıkmak için birlikte çalıştı ve Güney Asya bölgesinin istikrara kavuşmasına yardımcı oldu.

Bu yüzyıl boyunca, Çin ile Pakistan terörizmle mücadele stratejilerini uygulamaya koymakta birbirini destekliyordu. Ayrıca Afgan barış ve uzlaşma sürecini de desteklediler ve bölgesel terörizmle mücadele iş birliğini de destekliyorlar. İki taraf Covid-19’un siyasileştirilmesini reddetti ve virüsün yayılmasını kontrol etmek için bir iş birliği mekanizması kurdu ve salgına karşı küresel mücadeleyi güçlendirmek için diğer Güney Asya ülkeleri ile toplantılar organize etti. Ayrıca Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru ve Gwadar Limanı’nın Kuşak Yol İnisiyatifi’nin önemli bir parçası olması nedeniyle uluslararası iş birliği için bir örnek kriter oluşturdular.

ÇİN-PAKİSTAN DOSTLUĞU DAHA DA DERİNLEŞECEK

Aslında CPEC şemsiyesi altında, 46 erken hasat projesi başlatıldı ya da tamamlandı ve Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru (CPEC) salgına rağmen kesintisiz devam ediyor. Bunun yanı sıra, CPEC enerji projesinin ürettiği elektrik Pakistan’ın elektrik arzının üçte birini oluşturuyor. CPEC’nin ikinci evresi sanayi ve tarımsal kalkınma ve daha iyi kara yolu bağlantısı üzerine odaklı ve iki taraf Gwadar Limanı’ndaki iş birliğinin faydalarını şimdi görüyor.

Dünya kısmen Çin’in yükselişi nedeniyle benzeri görülmemiş değişiklikler geçirirken Pakistan İslam dünyasında önemli bir rol oynuyor. Bu haliyle Çin-Pakistan dostluğu daha da derinleşecek.

İlk olarak, Çin ve Pakistan karmaşık güvenlik riskleri ile karşı karşıya ve zor kalkınma hedeflerine sahip. İkincisi, Kuşak Yol İnisiyatifi jeopolitik bir araç değil ve Pakistan hükümeti diplomatik odaklanmasını jeopolitikten jeoekonomiye çevirmeye ve bölgesel ticaret ile yatırıma öncelik verdi.

CPEC şimdi farklı ekonomileri birbirine bağlıyor ve Çin-Pakistan bağlarının daha da gelişmesi, komşu Afganistan ve Orta Asya ülkelerinin ekonomik büyümesini teşvik ederek, bölgesel kalkınmayı destekleyecek ve bölgesel güvenliği koruyacak.

Üçüncüsü, gelecek çok kutuplu bir dünyaya işaret ediyor ve bazı ülkelerin uluslararası gündemi belirlediği günler geride kaldı. Ve şimdiden sonra, bölgedeki ülkeler bölgesel konuları danışmalar yoluyla ele alacak. Çin ile Pakistan zaten bu ilkeye inandığı için bölgesel barış ve istikrara büyük katkıda bulanacaklar.