CGTN / Huang Jiyuan

2020 yılında Covid-19 salgınının ilk günlerinde çoğunlukla görev başındaydım ve o sırada birçok durum hakkında yazdım. Virüs ve siyaset hakkında 26 Ocak’ta yazdığım ilk makale, Wuhan karantina altına alındıktan üç gün sonraydı. Bu makale, Amerikalı bir profesörün karantinanın insan haklarını ihlal ettiği ve Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) anayasaya aykırı olacağı yönündeki yorumuna bir yanıttı. Gerçekten mi?

Çin-Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ortak görevinin eş başkanı Bruce Aylward, bir kere bir basın toplantısında şöyle dedi: “Ben sadece Wuhan halkına bunun farkına varmamızın önemli olduğunu düşündüğümüzü söyledim. Dünya size borçlu ve bu hastalık bittiği zaman umarım, Wuhan halkına oynadıkları rol için teşekkür etme şansına sahip oluruz.”

Aşağıdaki yorumlardan birini gördüm: “DSÖ bir şaka. Yani, ÇSÖ demek istiyorum.” Çin Sağlık Örgütü anlamına geliyordu. Görüyorsunuz, DSÖ başından itibaren ABD değerlerinin yanlış tarafına ayak bastı. DSÖ, Çin ile iş birliği yapıyor gibi görüldü, şu anda bile böyle bir izlenim yaratılmaya çalışılıyor. Şimdi, Covid-19’un kaynağına ilişkin ikinci aşama çalışmayla Amerikalılar mutlu. Sonuç olarak, DSÖ, onların inandıkları şeye uygun olan şeyi yapıyor. 

Ancak bazen bilim insanları iyi hissettirmez. Bilimsel değerlendirmeler, insanların doğru olduğuna inanmak istedikleri şeyle ters düşebilir. Yer değiştirirsek, Amerikalılar kendilerini Çinlilerin yerine koyabilirse, onlar laboratuvar sızıntısı teorisini duydukları zaman Çinlilerin iyi hissedeceğini düşünebilir misiniz? Elbette hayır. Bu, siyasetçilerin kendi çıkarlarına hizmet etmesi için ana akım haline getirdiği uç bir teoriydi. 

KAYNAKLARIN İZİNİN SÜRÜLMESİ BİLİMSEL BİR MESELEDİR

Fakat DSÖ, bununla ilgilendiği ve incelemek istediği zaman Çin ne yaptı? Çin kapılarını açtı ve DSÖ’nün her olasılığı araştırması bilimin görevi olduğu için onları içtenlikle ağırladı. Ve bu göreve saygı gösterildi -teoride Çin sevmese ve inanmasa bile. 

Bu bizi ikinci aşamaya getiriyor. Böyle bir teoriyle ilgilenilmesi gerekiyorsa, o zaman ya diğer tüm diğer olasılıklara ne demeli? ABD’deki Fort Detrick ve Kuzey Carolina’daki bir üniversiteyle ilgili birçok soru var ya da İtalya’daki erken pozitif çıkan testlere ne dersiniz? Bilim insanları Kasım 2019’da Milano kentinde Covid-19 ile bağlantılı cilt hastalıkları tespit ettiler. Bir ay önce sağlıklı gönüllülerden alınan kan örneklerinde nötrleştirici antikorlar bulundu. 

Bilimin görevine saygı duyuyorsak, bu vakaların da incelenmesi gerekiyor. Ve birinci aşama laboratuvar sızıntısı teorisini “son derece olasılık dışı” olarak görüyorsa, onu tekrar listenin başına getirmek için ne tür kanıtlar ortaya çıktı? Bilim bu değişimde nerede?

Bilim siyasi baskıya ya da kamunun tercihine dayalı olarak seçilemez. Bilimin amacı, en nesnel sonuçlara ulaşmak için en titiz testler yoluyla bir hipotez koymaktır. İnsanların sonuçları beğenip beğenmemesi bilim insanlarının asla kaygısı olmamalıdır. 

Bu zamanda tarafsızlığı sürdürmek çok zordur. Tarafsızlık sadece kelimelerle değil, icraatla ifade edilebilir. Kaynakların izinin sürülmesi ne kadar siyasi olursa olsun bilimsel bir meseledir. Ve bilimde tüm olasılıklar dikkatli bir çalışmayı gerektirir.