CGTN / Dai Yonghong

Sri Lanka, son zamanlarda 1948 yılında bağımsızlığa kavuşmasından bu yana en kötü ekonomik krizle karşılaştı ve sosyal huzursuzluk devam etti. Diğer şeylerin yanı sıra enerji, gıda ve ilaç kıtlığı insanların kitlesel protestolar için sokaklara çıkmasına yol açtı. Bu yıl 14 Nisan’da kutlanan Sri Lanka Yeni Yılı bile ülkedeki gerilime ara verilmesini sağlamadı. Artan çatışmalar karşısında Çin, Sri Lanka’nın zorlukları aşması için elinden geleni yapacaktır.  

İÇ SIKINTILAR VE DIŞ SALDIRGANLIK

Covid-19 salgını, ülkenin döviz geliri için en önemli sektörü olan turizm sektörüne büyük darbe vurdu. Turizm sektörüyle ilgili havacılık, ağırlama ve yemek hizmetleri gibi bütün hizmetler geriledi ve turizm gelirleri aşamalı olarak kesildi. Yurt dışı iş gücü ihracatı da bu durumdan etkileniyor. İstikrarsız bir dünya durumu karşısında kauçuk, siyah çay ve mücevher gibi önemli ihraç ürünleri yurt dışı piyasalarda marjinal ürünler haline geldi. Bu unsurların birleşmesi döviz rezervlerinde ciddi kıtlığa, dolayısıyla gıda, yakıt ve ilaç sıkıntısına yol açtı.

Bu arada Rusya-Ukrayna krizinin yaşanması Sri Lanka’nın ekonomik krizinin zirveye ulaşmasına sebep oldu. Küresel petrol fiyatlarındaki artış Sri Lanka’nın ham petrol tedarik sistemini bozdu. Ayrıca Sri Lanka’nın buğday ithalatının yüzde 45’i Rusya ve Ukrayna’dan, ayçiçeği yağı, ayçiçeği tohumu ve soya fasulyesi ithalatının yüzde 50’den fazlası Ukrayna’dan geliyor. Rusya-Ukrayna çatışması tarımsal ürün fiyatlarını ülke halkının ekonomik erişiminin ötesine taşıdı. 

SRİ LANKA YARDIM İSTİYOR

Salgının ve savaşın devam eden etkisi altında Sri Lanka, dünyadan yardım arayışı için çaba gösteriyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) 21 Nisan’da Sri Lanka ile potansiyel kredi paketi görüşmelerinin erken bir safhada olduğunu ve herhangi bir anlaşmanın, ada ülkesinin borçlarının sürdürülebilir bir yola konulabilmesine dair “uygun teminatları” gerektirdiğini açıkladı. Ayrıca, Hindistan Sri Lanka’nın IMF ile yaptığı görüşmelere, fonun kredilerinin artırılmasını hızlandırmak dâhil olmak üzere tam destek sözü verdi. Bu arada Hindistan, Sri Lanka’nın gıda, ilaç ve diğer gereksinimlerini karşılamak amacıyla 1 milyar dolar tutarında kredi limiti sundu. Hindistan Dışişleri Bakanı Harsh Vardhan Shringla, yakın zamanda Sri Lanka’nın Hindistan Başbakanı Narendra Modi hükümeti için bir komşu olarak önceliği olduğunu yineledi. 

Aynı zamanda mart ayında Sri Lanka’nın başkenti Colombo’da yapılan dördüncü Sri Lanka-Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Ortaklığı Diyaloğu toplantısında ABD, Sri Lanka’nın yeşil enerji programı için beş yıllık proje yardımına 19 milyon dolar sağlama sözü verdi, ancak Sri Lanka’nın mevcut ekonomik krizi aşmasına nasıl yardım edeceğinden bahsetmedi. 

ZORLUKLARI BİRLİKTE AŞMAK 

Dağların ve okyanusların ayırmasına rağmen, Çin ve Sri Lanka her zaman birbiriyle iletişim halindedir. Tarihi Deniz İpek Yolu ve Hint Okyanusu’ndaki konumu Sri Lanka’yı önemli Asya uygarlıkları arasında çok önemli bir kavşak haline getirdi. Şu anda Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin istikrarlı şekilde uygulanması Çin ve Sri Lanka arasındaki mübadeleleri daha da yakınlaştırdı. 

Çin Uluslararası Kalkınma İş Birliği Ajansı Sözcüsü Xu Wei 19 Nisan’da, Çin’in Sri Lanka’nın ekonomik güçlüklerini not ettiğini açıkladı. Geleneksel bir dost komşu olarak Çin’in, mevcut sorunları aşmasına yardımcı olmak amacıyla Sri Lanka’ya acil insani yardım sağlayacağını söyledi. İnsani yardım bazı Batılı ülkeler tarafından yanlış yorumlanmamalıdır ve bir “borç tuzağı” dalaveresi Sri Lanka ve Çin’in arasındaki dostluğa zarar vermeyecektir. 

Dünya Bankası’na göre, Sri Lanka’daki mevcut ekonomik krize rağmen, salgın sırasında telekomünikasyon ve finansal hizmetlerden elde edilen gelir sırasıyla yüzde 32 ve yüzde 28 arttı. Bu arada Çin ve Sri Lanka ortak girişimi Hambantota International Ports Group, 13 Temmuz 2021’de bir bilgilendirme belgesi açıkladı. Covid-19 salgınının etkisine rağmen, Hambantota Limanı’ndaki kargo hacminin, 2021 yılının ilk yarısında yıllık bazda yüzde 180’den fazla önemli bir büyüme kaydetmesi, limanın gelişiminin amacına hızla ulaşacağını gösteriyor. Zorlukların üstesinden gelmek için karşılıklı fayda ve kazan kazan iş birliği, Çin-Sri Lanka mübadelesinin kalıcı vizyonudur.