CGTN / Andrew Korybko

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Çin’le ikili ilişkiler konusunda bir makale yayınladı ve Beijing Kış Olimpiyatları’nın açılışına katılmak için Çin’e gitmeden bu ülkenin medyasına bir demeç verdi. Putin ziyareti sırasında yakın arkadaşı Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile de bir görüşme yaptı. Paylaştığı görüş önemli çünkü, iki büyük ülke ortaya çıkmakta olan çok kutuplu dünya düzeninin ortak motorları. Herkesin Putin’in ortaya koyduklarına bu nedenle dikkat etmesi gerekir.

Rus lider, ilişkilerinin eşitler arasında bir ilişki olduğunu ve ideolojik olmayan bir temelde geliştiğini teyit etti. Putin özellikle geçen yaz İyi Komşuluk ve Dostça İş Birliği Anlaşması’nın 20. yılını doldurması üzerine 5 yıllığına uzatılmasını özellikle kutladı. Putin kapsamlı stratejik ortaklıklarının yeni bir iş birliği dönemine girdiğini ve küresel bir etkililik, sorumluluk ve gelecek özlemi modeli olduğunu söyledi.

Putin abartmasıyla bilinen biri değil, dolayısıyla Çin-Rusya ilişkilerini coşkulu biçimde ve gelecek için olumlu bir beklentiyle değerlendirmesi doğru bir tanımlama olarak kabul edilmeli. Bu büyük ülkeler Birleşmiş Milletler (BM) Sözleşmesi’nde belirtilen şekliyle uluslararası hukuku birlikte destekleme konusunda birleşiyorlar. BM, BRICS, RIC, Shanghai İş Birliği Örgütü (SCO), G20, Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) ve Doğu Asya Zirvesi (EAS) vb… gibi birçok alanda iş birliği yapıyorlar.

ÇİN-RUSYA KAPSAMLI STRATEJİK ORTAKLIĞI

İkili düzeyde, ilişkiler bütün düzeylerde bundan daha iyi olmamıştı. Çin ve Rusya 200 milyar dolarlık yıllık ticaret hedeflerine ulaşma yolundalar. Putin Hükümetler Arası Yatırım İş Birliği Komisyonu’nu madencilik ve maden işleme, altyapı inşaatı ile tarım alanlarında 120 milyar dolara ulaşan 65 proje üzerinde çoktan çalışmaya başladığı için takdir etti. Bu yatırımların büyüklüğü ve kapsamı gerçekten büyüleyici.

Rus lideri makalesinde bahsetmese de okuyucuların Rusya’nın doğu ve batı Avrasya arasında Avrasya Kara Köprüsü (ELB) içinde hayati bir rol oynadığını hatırlamalıdır. Bu Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin ana projelerinden biri. Küresel ekonomi giderek Covid-19 salgının sonuçlarından toparlanırken, ELB kaçınılmaz olarak daha önemli hale gelecek. Bu da Çin-Rusya ilişkilerini geliştiren başka bir güç olacak. Sadece bu değil, Putin aynı zamanda turizm ve kitlesel organizasyonlar alanlarında olanlar dâhil insandan insana ilişkilerin de çok kısa sürede salgın öncesi düzeylerine ulaşacağına emin olduğunu ifade etti. Kitlesel organizasyonlar alanında elbette Beijing Kış Olimpiyatları’ndan daha iyi bir şeyden bahsedemezdi. Rus lider 2008 Yaz Olimpiyatları sırasında Beijing’e yaptığı ziyareti ve yakın arkadaşı Xi’nin aynı yıl Kış Olimpiyatları için Soçi’yi ziyaretini severek hatırladığını söyledi.

KÜRESEL EKONOMİ TOPARLANIYOR

Çin medyası Putin ile görüşmelerinde kendi Devlet Başkanlarının Soçi Olimpiyatlarını ziyaret etmesinin, ülke liderlerinden birinin yurt dışında katıldığı ilk önemli spor etkinliği olduğuna dikkat çekti. Bu gözlem sadece Xi ve Putin arasındaki yakın arkadaşlığı değil, aynı zamanda Çin’in Rusya ile kapsamlı stratejik ortaklığına duyduğu derin saygıyı da anlatıyor. Putin’in Beijing’i ziyareti buna karşılık verilmesi olarak görülmeli.

Bu büyük ülkeler arasındaki ilişkiler gerçekten uluslararası toplumun geri kalanı için bir örnek. Putin ilişkilerinin karşılıklı saygı, güven ve yarara dayandığını açıkça belirtti. Aslında, daha fazla ülke onların modelini taklit etmeli. Bunu yapmak çok da zor değil. Gereken tek şey, uluslararası hukuka uymak ve olası iş birliği alanlarını keşfetmek. BRI ikili ilişkilerin nasıl kurulacağının bir paradigması haline gelerek, bütün bunlara yeni bir ivme kattı.

Çin-Rusya kapsamlı stratejik ortaklığı çağdaş uluslararası ilişkilerdeki istikrarın en önemli unsurlarından biridir. Bu iki büyük ülke birbirlerine eşitler olarak ve hak ettikleri saygıyla davranıyor. Onların örneği dünyaya karşılıklı faydalı iş birliğinin her zaman sıfır-toplamlı rekabete üstün geleceğini gösteriyor. Hem büyük hem de küçük daha fazla ülke bu yüzden ortaya çıkmakta olan çok kutuplu dünyanın gelişini hızlandırmak için onların öncülüğünü takip etmelidir.