Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Samet Demir’in hazırlayıp sunduğu “Ekonomi Basını” programına konuk oldu. Atlı, Çin ekonomisinin 2021 yılı büyüme rakamlarını değerlendirdi.

Çin ekonomisinin 2021 yılında yüzde 8,1’lik bir büyüme kaydettiğini hatırlatan Altay Atlı, büyüme oranının beklentilerle uyumlu olduğunu belirtti.

Yıl içinde Çin hükümeti tarafından yüzde 6 ve üzeri gibi bir beklenti açıklandığını ifade eden Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“O zaman yapılan yorum, yüzde 6’lık bir beklentinin oldukça mütevazı bir beklenti olduğu, pandemiden kaynaklanan belirsizlikler hesaba katılarak alt sınırdan yapılan bir beklenti olduğu ifade ediliyordu.

Son rakamlara göre, yılın dördüncü çeyreğinde Çin ekonomisi yüzde 4’lük bir büyüme gerçekleştirmiş. Çeyreklere baktığımızda burada bir düşüş olduğunu görüyoruz. Üçüncü çeyrekte yüzde 4,9’luk büyüme vardı. Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7,9 ilk çeyreğinde ise yüzde 18,3’lük bir büyüme vardı. İlk çeyrekteki büyümede ciddi bir baz etkisi var. Orada 2020’nin ilk çeyreği ile yapılan bir kıyaslama var. 2021’in geneli için konuştuğumuzda pandeminden sonra toparlanma yaşanıyor Çin ekonomisinde ancak belirli yaşanan sorunlar da var.

EKONOMİDE COVID-19 ETKİSİ

Birincisi Covid-19 tam anlamıyla bitmiş değil, yeni varyantlar ortaya çıkıyor. Çin’in sıfır Covid-19 politikası sert önlemler alınmasını gerektiriyor. Bunun da şüphesiz ekonomik hayata etkisi oluyor. Bununla birlikte yıl içinde Çin’de gayrimenkul alanında yeni düzenlemeler geldiğini gördük. Bu düzenlemenin sebebi de borç oranlarının yükselmesine karşı önlem alma istediğiydi. Bunların da rakamlara etkisi var. Çin ekonomisi ihracata dayalı bir ekonomi, dünyanın geri kalanında yaşanan sıkıntılar Çin’i etkiliyor. Devam eden büyümenin itici gücünün sanayi üretimi olduğunu görüyoruz. Kasım ayında sanayi üretimi yüzde 3,8 artmışken aralıkta bu rakam yüzde 4,3’e çıkmış. Bunun en önemli sebebi ihracat. Çin’in ihracatı şu anda tarihi yüksek seviyeye yaklaşık 4 trilyon dolara yükselmiş durumda.

Yılın son aylarında dış ticaret daha güçlü ve iç tüketim azaldı. Bunun da en temel sebebi Covid-19 salgınıyla bağlantılı önlemler ve kapanmalar. Son birkaç ayda Çin’in bazı yerlerinde önemli tedbirler alındı ve ekonomik hayat ciddi sekteye uğradı. Perakende satışlarda kasımda yüzde 3,9 artmışken aralıkta bu sayının yüzde 1,7’ye düştüğünü görüyoruz. Artmaya devam ediyor ama hız kesiyor.

GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ

Gayrimenkul sektöründe Evergrande firmasının yaşadıklarını biliyoruz. Artan borçları gördük. Çin hükümeti bu sektöre yönelik olarak belirli kısıtlamalar ve kriterler getirdi, bu kriterlere uyuyorsanız borç almaya devam edebilirsiniz, denildi. Evergrande bu kriterlere uymuyordu. Çin’in açıkladığı son rakamlara baktığınızda gayrimenkulün yıl içinde yüzde 4,4 büyüdüğünü görüyoruz. Ama çok hızlı başlayıp hızlı bir şekilde düşüş yaşayan bir sektör. Aralık ayında bu alandaki yatırımlar bir önceki yıla göre, yüzde 13,2 küçüldü. Yılında başında borçlanmayla birlikte bir büyüme vardı, yıl içinde alınan önlemlerle bir hız kesiş yaşandı. Önümüzde Çin Yeni Yılı tatili var. Bu seyahatlerin ve tüketimin çok arttığı bir dönem. Ne ölçüde artış yaşanacak birlikte göreceğiz.

ÇİN MERKEZ BANKASI FAİZ İNDİRİMİ

Çin Merkez Bankası, geçen günlerde bir faiz indirimi kararı aldı. Bunu ekonomik aktivitenin artması için alınan önlemlerden sayabiliriz. Bankaların zorunlu karşılıklarının azaltıldığını bu şekilde daha fazla paranın kredi olarak sağlanması önlemi alınmış oldu. 2022 yılında bu tür önlemlerin devam edeceğini görebiliyoruz.”