CRI Türk Dış Haberler Servisi

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Afganistan’dan tamamen çekilmesi yeni bir tartışma yarattı. ABD’nin Afganistan’da aldığı büyük yenilgi ardından Avrupa basını “Afganistan’dan çıkan ABD, dünya sahnesinden inecek mi?” sorusunu gündeme taşıdı.

ABD’nin Afganistan’dan tamamen çekilmesi uluslararası basının manşetlerine şöyle yansıdı:

“AKILSIZ GÜÇ SORUN YARATTI”

Rusya merkezli Ria Novosti Haber Ajansına göre, ABD Afganistan’da askeri bir yenilginin yanı sıra entelektüel bir başarısızlıkta yaşadı. Haberde yaşanılan bu durum şöyle özetleniyor:

“Gerçek bir fiyaskoydu: Amerikalıların gerçekleri görmek konusunda ne kadar beceriksiz olduğunu herkes gördü. Bütün dünya bu sonuca vardı. Bunun da ABD açısından sonuçları olacaktır. Üstelik sadece itibar kaybı değil somut jeopolitik sonuçları olacaktır. ABD hâlâ, iki hafta içinde 120 bin kişiyi tahliye edecek güce sahip. Ama böyle bir durumun oluşmasını engelleyecek akla sahip değil. ‘Güçlü olanın zeki olmasına gerek yoktur’ atasözü burada geçerli değil. Çünkü öyle bir an gelir ki akılsız güç sorundan başka bir şey yaratmaz, özellikle de kendisi için.”

“ABD DÜNYANIN JANDARMASI ROLÜNÜ ARTIK OYNAYAMAZ”

İsviçre merkezli Sonntags Zeitung’a göre, ABD artık dünyanın jandarması rolünü ne oynamak istiyor ne de oynaması mümkün bir yapıya sahip. Haberde, “Güvenlik politikasından sorumlu kişiler ile onların temsil ettiği vatandaş arasındaki uçurum 1960’lı yıllardan itibaren daha da açıldı. ABD’de siyasi kutuplaşma çok derin. ABD’nin dünya sahnesindeki eylem gücü bundan zarar görüyor. Artık bir sonraki seçim tarihinin ötesine geçen bir ABD başkanı yok. Öncelik her zaman iç siyasette ve seçimlere odaklanacak gibi. Kabil’deki acınası yenilgi artık lider rolünü oynamak istemeyen, giderek bu role hakim olamayan ve bunun için gerekli parası azalan bir süper gücü gösteriyor.”

“ABD ACI ÇEKİYOR”

Almanya merkezli Sueddeutsche Zeitung’da yer alan haber ise, bu tarihi sahnede ABD’nin acı çektiğini söylüyor. Gazete, “Son Amerikan askeri, 20 yıllık başarısız savaşın ardından Afganistan’ı terk etti. Bu sahne dışarıdan ABD’yi zayıflatırken, içeride Biden hükümetine karşı öfke uyandırdı. “ satırlarına yer verdi.

“ASKERİ GÜÇ VADEDİLEN FAYDALARI SAĞLAYAMADI”

ABD merkezli The New York Times gazetesi, geri çekilişi “başarısızlık” olarak manşetlerine taşıdı. Başarısızlık ise şöyle açıklandı:

“Tarihinin büyük bir bölümünde ABD, barış zamanına yeten bir orduya sahipti. İkinci Dünya Savaşı bunu kalıcı olarak değiştirdi: yeni küresel yükümlülükleri olan bir ülkenin nükleer cephanelik ve dünya çapında bir üs ağı da dâhil olmak üzere çok büyük bir orduya ihtiyaç duyduğuna karar verdiler. Ezici askeri kapasitenin başka bir dünya savaşını önleyeceğini, düşmanları caydıracağını ve yabancı ülkeleri bizim isteklerimizi takip etmeye teşvik edeceğini umuyorlardı. Ancak bu askeri hakimiyet vadedilen faydaları pek sağlamadı. 20 yıllık çaba ve milyarlarca doların ardından Afganistan’da Amerikan destekli hükümetin çöküşü, uzun bir başarısızlık anlatısının son örneği oldu.”