China Daily

Bu yıl Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) katılmasının 20. yıl dönümü.  Çin çok taraflı ticaret sisteminde en çok fayda gören ülke olmanın yanı sıra bu sisteme en büyük katkıyı yapan ülke. Geçen 20 yılda, Çin’in mal ihracatı 7 kattan fazla arttı ve ithalat hacmi yaklaşık 6 kat büyüdü. Geçen yıl Çin’in ihracat-ithalat hacmi dünyanın mal ticaretinin yüzde 12’sini oluşturdu.

Çin’in hizmet ihracatı 2005’te dünyadaki toplam hizmet ihracatının yüzde 3’üydü ve bu geçen yıl yüzde 6’ya çıktı. Dünyanın toplam hizmet ithalatındaki payı 2005’te yüzde 3,3 iken geçen yıl yüzde 8’e çıktı. Çin’in dünya ticaret sistemi içindeki yükselişi gelişmiş ekonomilere, yükselen piyasalara, gelişmekte olan ülkelere ve aynı zamanda az gelişmiş ülkelere faydalı oluyor.

Çin DTÖ’ye girmeden önce, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) ihracatının yüzde 2’den azı Çin’e yapılıyordu bu oran geçen yıl yüzde 9’a çıktı ve Çin, ABD’nin 3. en büyük dış pazarı haline geldi. 2001’de Güney Afrika ihracatının yüzde 1,7’si Çin’e yapılıyordu, bu oran şimdi yüzde 11’e çıktı ve Güney Afrika Çin’in en büyük dış pazarı haline geldi. Bu diğer yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler için de aynı.

ÇİN 100’DEN FAZLA ÜLKE VE BÖLGENİN EN BÜYÜK TİCARET ORTAĞI

2008’den bu yana Çin, yaptıkları ihracatın yaklaşık dörtte birini alarak, az gelişmiş ülkelerin büyük bir ihracat hedefi haline geldi. Çin şu anda 100’den fazla ülke ve bölgenin en büyük ticaret ortağı. Ve sadık biçimde DTÖ kurallarına uyuyor ve verdiği sözleri yerine getiriyor. Örneğin, DTÖ’ye girmeden önce ithalat vergilerini yüzde 9,9’a indirme sözü verdi. Şimdi ithalat vergilerini yüzde 7,5’e indirdi. Ve uluslararası ticaret için ağırlıklı gümrük oranı bugün daha da düşerek yüzde 4,4’e indirildi, bu gelişmiş ekonomilerin uyguladığı oranın neredeyse aynıdır.

Çin, DTÖ’deki reformu olumlu biçimde destekleme konusunda özel bir rol oynamalıdır ve bunu yapacak gücü vardır. Çin’in desteği ve katılımı olmadan, mevcut DTÖ çerçevesinde hiçbir anlamlı anlaşma yapılamaz.

Ancak, Joe Biden yönetimi Çin’i ABD’ye en büyük tehdit olarak gördüğü için Çin, ABD ve müttefiklerinin sözde çok taraflı ticaret sistemini desteklemelerine karşı uyanık olmalıdır, çünkü bu onların jeopolitik ihtiyaçlarından kaynaklanıyor olabilir ve gerçek amaç DTÖ’yü bölüp zayıflatmak için küçük bir klik kurmaktır. Bu çok taraflı ticaret sistemini bekleyen acil bir testtir.