Melez çeltiğin babası olarak anılan Çinli bilim insanı Yuan Longping, dün Çin’in orta kesiminde yer alan Changsha kentinde hayata gözlerini yumdu. 91 yaşında vefat eden Yuan Longping, aynı zamanda Çin Mühendisler Akademisi Akademisyeni ve Cumhuriyet Madalyası sahibi.

Çin’de tarımsal gelişmede yeri doldurulamaz bir statüye sahip olan Yuan Longping’in ölümü, tüm Çin halkını derin üzüntüye gark etti. “Bundan sonra tek lokma dahi ziyan etmeyeceğim.” Çok sayıda internet kullanıcısı sosyal medya hesaplarında bu tür mesajlar paylaşarak Yuan Longping’i saygıyla andı.

Nitekim, Yuan Longping geçen 50 yıl içinde Çin’de melez çeltiğin geliştirilmesi için yoğun çaba harcadı. Onun geliştirdiği melez çeltik, Çin’de yaygınlaştı ve çeltik üretimi hayli artış gösterdi. 2020 yılında Yuan Longping ve beraberindeki araştırma ekibi sayesinde mu (15 mu bir hektara eşit) başına çeltik üretimi bin 500 kilograma ulaştı. 2017 yılında hektar başına çeltik üretimi de 6 bin 916 kilogramı aştı. Bu sayı 1996 yılına göre yüzde 11,3 oranında artışa tekabül etmekle beraber dünya ortalamasının yüzde 50,1’inin üzerinde bir seviyeye işaret ediyor. Bu başarının arkasında, Yuan Longping’in yoğun çabaları yatıyor.

Çinli bilim insanı Yuan Longping, sadece Çin’de değil tüm dünyada tarımsal gelişme alanına eşi görülmemiş bir katkı yaptı. Yuan Longping’in ölümü, dünya kamuoyu tarafından da yakından takip ediliyor. Birleşmiş Milletler, dün resmi mikroblog hesabında Yuan için bir başsağlığı mesajı paylaştı. Mesajda, “Akademisyen Yuan Longping gıda güvenliğinin korunması, yoksullukla mücadelenin hızlandırılması ve halka mutluluk getirilmesi yönünde benzersiz katkılar yapmıştır. Yuan’ın huzur içinde uyumasını diliyoruz. ” diye kaydedildi.

AP haber ajansı ise yayımladığı haberde “Onun geliştirdiği melez çeltik, dünya halkını beslemeye yardımcı oldu.” değerlendirmesinde bulundu. Haberglobal.com ve Internethaber.com gibi medya kuruluşları da “Dünyayı açlıktan kurtaran adam hayatını kaybetti” başlıklı haberler yayımlayarak Yuan’un özgeçmişi hakkında etraflıca bilgi verdi.

“Benim melez çeltiğim, sadece Çin’e değil, tüm dünyaya aittir.”

Geliştirdiği melez çeltiği tüm dünyada yaygınlaştırmak Yuan Longping’in en büyük rüyasıydı. 1990’lı yıllarda BM Gıda ve Tarım Örgütü, gelişmekte olan ülkelerin gıda yetersizliği sorununu çözmek için melez çeltiği yaygınlaştırmaya öncelik verdi. Yuan Longping de bu programın başdanışmanı olarak atandı. Yuan Longping konuyla ilgili olarak basına verdiği demeçte, birçok unvana sahip olduğunu, ancak en çok BM Gıda ve Tarım Örgütü’nün “başdanışman” unvanına önem verdiğini belirtti. 2016 yılının sonu itibariyle 100’den fazla ülkeden gelen 4 binden fazla uzman ve yetkili, Çin’de melez çeltiği yetiştirme kurslarına katıldı.

“Size müteşekkir olduğumuzu göstermek için yeni bastığımız paralarda melez çeltik resmi kullandık. ” Madagaskar Tarım Bakanlığı’ndan bir yetkili, Ağustos 2017’de Changsha kentine gelerek, Yuan Longping’e getirdiği hediyeyi takdim ederken bu sözleri söyledi. Hediyesi Madagaskar’ın yeni basılan kağıt parasıydı. Para üzerinde melez çeltik resmi vardı. Madagaskarlı yetkili, çeltiğin ülkesinin en önemli gıda kaynağı olduğuna işaret ederek, Çin menşeli melez çeltiğin Madagaskar’da gittikçe daha çok yetiştirildiğini, bu sayede Madagaskar halkının açlıktan kurtulduğunu kaydetti.

1980’li yıllarda ABD de Çin’den melez çeltik ithal etti. Çin’den alınan melez çeltiğin hasat verimi, yerel çeltiğe göre yüzde 165 oranında daha yüksek bir seviyedeydi. Amerikan çiftçiler Çin’in melez çeltiğine “Doğu’nun büyülü çeltiği” adını verdi. Güneydoğu Asya ülkesi Endonezya’da da benzer bir durum yaşandı. Çin’den gelen melez çeltiğin üretimi, yerel çeltiğe göre bir kat fazla oldu. Yerel çiftçiler Çin’in melez çeltiğini “Longping çeltiği” olarak adlandırdı.  

Çinli bilim insanı Yuan Longping, hem Çin halkı hem de dünya halkının kaderini şekillendirdi, gerçekçi adımlarla ortak kader topluluğuna yakışır bir başarıya imza attı, Çin’de ve hatta tüm dünyada tarım geliştirme ve gıda güvenliğinin korunmasına büyük katkı sağladı. Yuan Longping’in hatırası sonsuza kadar yaşatılacaktır.