CRI Türk Ekonomi Servisi

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) hatalı ekonomi adımları yeniden küresel ekonomiyi zora sokabilecek bir hâl alıyor. 2008 yılında dünyayı kasıp kavuran finansal kriz ve öncesinde de Orta Doğu’da başlayan savaşlar ile petrol fiyatlarındaki hızlı artış küresel ekonomide birçok ülkeyi zor durumda bırakmıştı.

Şimdi ise ABD’deki hükümetlerin iç politikadaki dengeler için sağladığı ucuz para döneminin olumsuz yansımaları küresel ölçeğe doğru genişliyor. ABD’de enflasyon verisinin 40 yılın rekorunu kırması sonucunda ABD Merkez Bankası olarak bilinen Federal Reserve (Fed) 2022 yılı içinde faiz artışlarına başlayacağı sinyalini verdi. ABD’nin kasım ayı enflasyonu yüzde 6,8’i görürken, aralık ayında ise beklentiler yüzde 7’nin aşılması yönünde.

Aralık ayındaki Fed toplantısında üyelerin 2022 yılı içinde yaklaşık 3 faiz artışına gidilebileceği yönünde fikir beyan ettiği ifade edildi. Bugün ise aralıktaki toplantının tutanakları kamuoyuyla paylaşıldı. Tutanaklara göre, Fed’in mayıs ayı yerine mart ayında faiz artışına gidebileceği ihtimali güçlendi.

FAİZLERİ DAHA ERKEN VE HIZLI ARTIRILMASI GÜNDEME GELDİ

Fed’in dün yayınladığı Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 14-15 Aralık 2021’de düzenlenen toplantısına ilişkin tutanaklarda, faiz artışının beklenenden daha erken olma ihtimalinin yükseldiği vurgulandı.

Tutanaklarda, “Üyeler genel olarak, ekonomi, iş gücü piyasası ve enflasyona ilişkin görünümler göz önüne alındığında, federal fon oranının üyelerin daha önce tahmin ettiğinden daha erken veya daha hızlı bir şekilde artırmanın gerekebileceğini belirtti.” ifadesi yer aldı.

Tutanaklarda, bazı üyelerin faiz oranını artırmaya başlanmasının ardından bankanın bilançosunun boyutunu küçültmeye başlamanın uygun olabileceğini belirttiği aktarıldı.

Tutanakların açıklanmasının ardından başta ABD’deki borsalar olmak üzere küresel çapta satış ağırlıklı bir seyir başladı. ABD’deki NASDAQ, S&P 500 gibi endekslerde ortalama yüzde 2 kayıplar gözlemlendi. Avrupa’da endeksler bugün vadeli işlemlerde ise negatif seyretti. Asya’da da benzer bir tablo ortaya çıktı. 

TÜRKİYE’YE ETKİLERİ

Fed tutanaklarındaki faiz vurgusunun ardından ABD 10 yıllık tahvil faizleri rekor seviye ve hızda artış gösterdi. 1,686 puan ile güne başlayan tahvil, en son Nisan 2021’de görülen 1,725 seviyesine kadar tırmandı. Dün 95,90 seviyesine gerileyen ABD Dolar Endeksi ise 96,26’ya yükselirken dolar küresel piyasalarda yükselişe geçti. Dolar/TL bu tırmanışa yanıt olarak 13,80’in üzerine gördü. Türk lirası döviz kurları karşısında güne negatif başladı. Borsa İstanbul’da ise gün satışla başladı ve endeks 1.800’e kadar çekildi.

Fed’in mart ayında olası bir faiz artışının Türk lirasındaki dalgalanma ile birlikte enflasyonla mücadeleyi negatif etkilemesi bekleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) aralık ayında rekor seviyede enflasyon açıklamış, yıllık enflasyon yüzde 36’yı aşmış ve aylık enflasyon ise yüzde 13’ün üzerinde kaydedilmişti.