CGTN / Gao Lei

Yaklaşık bir yıl önce Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) 19. Merkez Komitesi 5. Genel toplantısı yapıldı ve 14. Beş Yıllık Plan’ın (2021-2025) stratejik öncelikleri ile temel hedeflerini ve 2035’e kadarki uzun dönemli hedeflerini belirledi. Medya kanallarının ve akademik topluluğun gelecek 5 ila 15 yılın doğası ile ilgili ayrıntılı tartışma ve geniş değerlendirmelerindeki bütün kilit sözcükler arasında “yüksek kalite” açıkça, sadece ülkenin sosyalist modernleşme girişiminin genel durumu ile ilgili olarak değil, aynı zamanda salgının yıprattığı dünya ekonomisi için en büyük etkiyi yaratan Çin’in gelişmesinin özünü kavrama konusunda en önemli sözcük olarak görüldü. ÇKP’nin tarihini ve teorilerini inceleyen akademisyenlere göre, bu terimin kullanımı, her ikisi de Parti’nin Çin toplumunu etkin ve başarılı yönetiminin kilidi olarak, ulusal ve yerel düzeyde halk kongrelerinin oluşturulmasında olduğu gibi, Parti’nin kurumların yanı sıra fikirleri sunmasını temsil ediyor.

14. Beş Yıllık Planın birinci yılı olan 2021’de, Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in bu fikri Çin halkı arasında sürekli biçimde tanıtmaya özellikle Çin liderliğinin merkezileştirme politikasının en fark edilebilir özelliklerinden biri olan merkezi otoriteyi daha iyi anlayabilmeleri için yerel liderleri bu fikre ikna etmeye bağlılığına tanık olundu.

YÜKSEK KALİTELİ GELİŞME

Cumhurbaşkanı Xi, ülkenin doğusundaki Shandong eyaleti ve Sarı Nehir Havzası’na yaptığı üç günlük inceleme turunda, yüksek kaliteli gelişmenin gerekliliğini öne çıkardı. Ama bunu ilk kez yapmadığına dikkat etmek gerekir. Aslında Sarı Nehir Havzası’nın ekolojik olarak korunması ve yüksek kaliteli gelişmesi zaten 2019’dan bu yana ulusal stratejilerde öne çıkarılmıştı ve Çin’in derin reformu için temel yapı olan “dört kiriş ve sekiz sütun”un vazgeçilmez bir unsuru olarak kabul edilmişti.

Çin’in yeni dönemdeki yüksek kaliteli gelişmesi, yeşil yönelimli bir gelişme olmalıdır. Hükümet ekonomik gelişme ile çevre koruması arasında bir denge sağlamaya çalışırken, merkezi yönetim yeşil gelişmeyi bütün yönleri ile desteklemeye kararlı. Her düzeydeki yönetimler, çevrenin zarar görmesine neden olan eski ekonomik büyüme biçimlerinden kurtularak, “dağlar ve ırmaklar gümüş ve altın dağlarıdır” kavramını kararlı biçimde destekleyerek, yeni gelişme fikrini pratiğe geçiriyor.

Kabul edilmelidir ki, Sarı Nehir Havzası şimdi diğer bölgelerden daha ağır zorluklarla karşı karşıya. Resmi bir rapora göre, ırmağın yukarı kesimlerinde ekosistem ve su koruma fonksiyonu bozuldu. Orta kesimlerde ciddi toprak erozyonu ve su kirlenmesi sorunları var ve aşağı kesimlerinde, sulak alanlar azalırken ekolojik bozulmalar yaşanıyor. Endüstriyel üretim, kent yaşamı ve tarımsal üretim, küçük ve orta ölçekli atık barajları ile birlikte Sarı Nehir’deki kirlenmenin ana kaynakları haline geldi, bu da nehrin su kalitesini ulusal ortalamadan önemli ölçüde fazla oranda kötüleştiriyor. Dolayısıyla, Çin’in gelişmesini artırmak için, özellikle Sarı Nehir’in kirlenme yatağı etkisinin önlenmesi zorunlu.

YENİ GELİŞME FİKRİ YEREL DÜZEYDE DÖNÜŞÜMÜ GEREKTİRİYOR

Çin’in yüksek kaliteli gelişmesinin aynı zamanda güvenli olması gerekiyor. Cumhurbaşkanı Xi 2014’te, bugün sadece Çin için değil, bütün insanlık için büyük bir sorun olan gıda güvenliği fikrini ortaya attı. Birleşmiş Milletler’in (BM) 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’nin belirlediği “Sıfır Açlık” hedefi halen ciddi zorluklarla karşı karşıya. Covid-19’un neden olduğu küresel salgın tahıl ticaretindeki iş birliğinde daha fazla belirsizliklere neden oldu ve uluslararası gıda tedarik zincirinin istikrarına yönelik riskler var.

Bu şartların ışığında, Çin şimdi gıda güvenliği bakımından değişik baskıları çözmek zorunda. İlk olarak, tahıl tüketiminin katı biçimde artışı ile doğal kaynaklar çevresinin katı kısıtlamaları bir arada bulunuyor ve bu tahıl arzına büyük baskı yapıyor.

İkincisi, farklı tahılların üretimi ile arzındaki yetersiz ve dengesiz gelişme ciddi boyutlarda. Örneğin, buğday türü tahıllar ve buğday bolken mısır az. Üçüncüsü, çiftçilerin tahıl üretme maliyetleri halen görece yüksek. Son olarak, tahıl üretiminde yüksek teknolojinin yetersiz kullanımı var. Yüksek teknoloji kullanımı daha da teşvik edilmeli.

YEREL VE ULUSAL İHTİYAÇLAR ARASINDA DENGE SAĞLANMALI

Cumhurbaşkanı Xi işte bu nedenle Sarı Nehir alanına gitti ve çevrenin korunması, tuzlu alkalili toprağın kapsamlı kullanımı ve tuza dayanıklı bitkilerin üretilmesi ve yaygınlaştırılması konusundaki derin endişelerini ortaya koydu. Xi tuzlu alkalili toprağın kapsamlı kullanımının, ulusal gıda güvenliğini sağlamanın ve Çin’in “pirinç kaselerinin” dolmasını güven altına almak bakımından stratejik olarak önemini vurguladı. Çin’in tohum kaynakları, ekilecek toprakların korunması ve kullanımı konusundaki temel araştırmaları güçlendirmeli, kilit çekirdek teknolojilerde ve önemli yenilik alanlarında atılımlar yapmak için gayret etmeli ve bilimsel araştırma sonuçlarının gerçek verimliliğe dönüştürülmesini hızlandırmalıdır

Yeni gelişme fikri aynı zamanda yönetişim biçimlerinin özellikle yerel düzeyde dönüşümünü de gerektiriyor. Genel olarak diyalektik düşünce ve eylem biçimine büyük ölçüde gerek var. Çin reformunun ilk evrelerinde yerel yetkililer hızlılık ve adalet arasındaki dengeye daha fazla önem verdi. Ancak bu yeni evrede kalkınma ile koruma, gelişme ve güvenlik ile yerel ve ulusal ihtiyaçlar arasında denge sağlamak için daha fazla çaba göstermeleri gerekiyor.