Haber: Samet Demir

Dünya koronavirüsün (Covid-19) iktisadi etkilerini yavaş yavaş atlatmaya başlamışken yeni bir krizle karşı karşıya kalmak üzere. Özellikle Avrupa’da baş gösteren doğal gaz fiyatlarının rekor seviyelere tırmanması elektrik üretim maliyetlerini de etkilerken, birçok ülkede sanayi kuruluşları yüksek maliyetli elektrik nedeniyle zor günler geçiriyor.

İngiltere’de birçok gübre üretim tesisinin artan maliyetlerden ötürü üretimi durdurduğu açıklanmıştı, bunun yanı sıra doğal gaz ile elektrik üretimi yapan tesislerde de maliyetlerin artması Avrupa’nın birçok ülkesinde elektrik ve doğal gaz fiyatlarına zam ihtimalini gündeme getirdi.

Son olarak İtalyan hükümeti, elektrik üretiminde maliyet artışları nedeniyle hane halkının kullandığı elektriğe yüzde 29,8, doğal gaza yüzde 14,4 zam yapıldığını açıkladı.

Bunun yanı sıra doğal gaz krizi kaynaklı gıda ve çelik üretiminde yaşanan aksamalar bu alanlarda fiyat artışlarının habercisi olarak görülüyor. Dünyada artan gıda fiyatlarına, tarımda kullanılan gübreleme maliyetlerinin de yükselmesiyle yeni bir fiyat artış dalgasının gelmesi bekleniyor. Öte yandan demir-çelik sektöründe kullanılan yüksek elektrik ve doğal gazın da bu sektördeki fiyatların artmasına neden olmasından endişe ediliyor. Hâlihazırda yükselen küresel enflasyona negatif katkı yapacak bu gelişmelerin, doğal gaz talebinin kış sonunda düşmesiyle normalleşmesi gerektiği değerlendiriliyor.

 

Küresel doğal gaz fiyatları bir hafta içinde 4,7 dolardan 5,8 dolara kadar yükseldi. Kaynak: Tradingeconomics

SÜBVANSYONLAR ARTABİLİR

İtalya’da hükümet, elektrik ve doğal gazın ileriki aylarda yüzde 30-40 oranında zamlanacağını öngörmesi sonrası fiyat artışının halkın faturalarına yansımaması için 3 milyar Euro ödenek ayırdığını duyurdu. Yine İngiltere’de ise elektrik üretim maliyetlerinin artmasıyla devletin doğal gaz ile elektrik üreten firmalara destek sağladığı açıklandı. Fransa’da ise artan elektrik maliyetleri öncesi bu sektörden kazanç elde edenlere yüksek vergiler getirildiği bildirilmişti. Bu vergilerle Fransa halkının artan maliyetlerden etkilenmesinin önüne geçilmesi planlamıştı.

Afrika ve Güney Amerika’da da birçok ülkede doğal gaz fiyatları ile buna bağlı olarak elektrik fiyatlarında artışlar yaşandı. Güney Kore’de ise hükümet sekiz yılın ardından elektrik fiyatlarının artacağını duyurdu.

Türkiye de ise dünyanın geri kalanına benzer bir durum yaşanıyor. Dünya gazetesinden Mehmet Kara’nın haberine göre, Türkiye’de BOTAŞ ve EPDK artan maliyetler nedeniyle doğal gaz ve elektriğe yeni zamlar gerçekleştirebilir. En geç 1 Ekim’de açıklanması gereken yeni fiyatların yükselen küresel maliyetlere göre çift haneli artması bekleniyor.