CRI Türk Dış Haberler Servisi

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve önderliğindeki NATO ile Rusya arasında Ukrayna üzerinden başlayan gerilim devam ediyor. Batı kampı, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmak için hazırlıklarına devam ettiğini ileri sürerken, Moskova yönetimi kendisine dönük suçlamaları “histeri” olarak niteliyor. Uluslararası kamuoyunun yakından takip ettiği Ukrayna krizinin diplomatik yollarla çözülmesini isteyen ülkelerin başında ise Çin geliyor.

Çin’in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Zhang Jun da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) yaptığı konuşmada sorunun çözümü için Minsk Anlaşması’na işaret etti. “Minsk 2” olarak bilinen “Minsk Protokolleri Uygulanması için Tedbir Paketi” belgesinin tüm taraflar için bağlayıcı olduğunu kaydeden Zhang Jun,  “Ukrayna sorunun çözümü için bu paketin uygulanmasına dönmek zorunludur.” dedi.

AVRUPA STRAJİK ÖZERKLİĞİNE UYGUN DAVRANMALI

Minsk 2’nin 2022 yılında alınan BMGK kararı ile desteklendiğini anımsatan Çinli üst düzey diplomat “Çin, tüm tarafların paketin uygulanması konusundaki görüş ayrılıklarını göz önüne alarak geç olmadan Ukrayna sorununda siyasi çözümü sağlayacak bir yol haritası ve zaman çizelgesini belirleyeceğini ummaktadır.” ifadelerini kullandı. Zhang Jun ayrıca, Avrupa genelinde bir güvenlik mekanizması kurulmasının kıta genelinde istikrar ve barışı sağlayacağının altını çizerek “Avrupalı ülkelerin stratejik özerklik hattına uygun olarak kendi çıkarları için karar alacağına güveniyoruz.” diye ekledi.

Minsk 2 Anlaşması Rusya, Ukrayna, Avrupa Güvenlik İş Birliği Teşkilatı (AGİT) ve Ukrayna’nın doğusundaki bağımsızlık yanlısı 2 bölgenin temsilcileri tarafından imzalandı. 13 maddeden oluşan protokolde süreç Rusya, Fransa, Almanya ve Ukrayna’nın içinde yer aldığı Normandiya Formatı tarafından ilerletildi.  Ukrayna hükümeti, Minsk 2 protokolünün 10’uncu maddesinde yer alan “Tüm yabancı silahlı oluşumların, askeri teçhizatın ve paralı askerlerin geri çekilmesi” hükmüne atıfta bulunarak ülkenin doğusundaki Rusya ve bağımsızlık yanlısı silahlı grupların geri çekilmesi istedi. Buna karşın Rusya’nın çatışmaya taraf olmadığının altını çizerek sorumlu olmadığını duyurdu.

DOĞRU FORMAT NORMANDİYA

Beijing yönetimi, Ukrayna krizinin çözümü noktasında Minsk 2 Anlaşması’na atıf yaparken, Avrupa’da güvenliği sağlayacak mekanizmanın tesisi olarak Normandiya Dörtlüsü işaret ediliyor. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron ile yaptığı telefon görüşmesinde Ukrayna, Rusya, Fransa ve Almanya arasındaki “Normandiya Formatı”ndaki görüşmelerin canlandırılmasının doğru yol olacağını dile getirdi.

Çin, Ukrayna krizine dair daha önce yaptığı açıklamalarda Rusya’nın güvenlik endişelerinin meşru olduğunu kaydetmiş ve askeri ittifakların ülkelerin güvenliğini tehlikeye atacak şekilde genişlememesi gerektiğini duyurmuştu. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Beijing 2022 Kış Olimpiyatları’nın açılış töreninden önce de yayımladıkları ortak bildiride NATO’nun genişlemesini eleştirmişti.