CRI Türk Dış Haberler Servisi

Litvanya’nın Taiwan otoritelerine resmi temsilcilik açma izni vermesi büyük bir öfkeyi beraberinde getirdi. Çin yönetimi büyükelçisini geri çağırırken, ülke basını Litvanya’yı ABD’nin “emir eri” olarak betimledi.

Avrupa’nın 3 milyon nüfuslu küçük ülkesi Litvanya, attığı son adımla 1 milyar 410 milyonu aşan nüfusa ve dünyanın en güçlü ikinci ekonomisine sahip Çin Halk Cumhuriyeti’ni karşısına aldı. Litvanya’nın topraklarında Taiwan Adası’na resmi temsilcilik açma hakkı vermesinin ardından Çin yönetimi ülkede bulunan büyükelçisini Beijing’e çağırdı ve Vilnus yönetiminden de aynısı yapmasını talep etti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Chunying, “Tek Çin” ilkesine saygı duyulması gerektiğini vurgulayarak herhangi bir ülkenin Taiwan otoriteleri ile bölücülüğü teşvik eden ilişki kuramayacağının altını çizdi. Rutin basın toplantısında soruları yanıtlayan Hua Chunying, alınan önlemlerin son derece meşru olduğunu söyleyerek Litvanya’ya “Ulusal egemenlik ve toprak bütünlüğümüzü koruma kararlığımızı küçümsemeyin” mesajı verdi.

Çin Devlet Konseyi Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi, temmuz ayında Tianjin kentinde ağırladığı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman’a 3 kırmızı çizgi iletmiş ve bu bağlamda Taiwan Adası’nın özel bir öneme sahip olduğunu yinelemişti.

SÖZ FARKLI EYLEM FARKLI

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Servisi Sözcüsü Nabila Massrali ise yaptığı açıklamada Çin Halk Cumhuriyeti’ni, Çin hükümetinin tek temsilcisi olarak gördüklerini ancak Taiwan Adası ile ticareti de derinleştirmek istediklerini savundu.

Massrali’nin açıklamalarını değerlendiren Çin Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü’nün Avrupa bölümünden Cui Hongjian, AB’nin söz ve eylemleri arasındaki çelişkiye dikkat çekti. Pek çok ülkenin hâlihazırda resmi olmayan ilişkileri yürütmek için farklı isimlerle ofis açtıklarını anımsatan Cui “Litvanya’daki Taiwanlı Temsilci Ofisi’nin konsepti tamamen farklı. Bu isim ‘Tek Çin- Tek Taiwan’ ayrılıkçı konseptini yansıtıyor.” diye konuştu.

ABD’NİN EMİR ERİ BEDEL ÖDEMELİ

Litvanya’nın Taiwan hamlesi Çin medyasında başlıca gündem maddeleri arasında yer alıyor. Global Times gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Hu Xijin kaleme aldığı yazıda Litvanya’yı tasmasını ABD’nin tuttuğu “koşan köpeğe” benzetti. Hu Xijin, Litvanya’nın Washington yönetiminin korumasına muhtaç olduğu için saldırganlaştığını vurgularken, Global Times’ta çıkan bir başka yazıda ABD ve Japonya’nın Taiwan Adası’ndaki ayrılıkçılığı teşvik etmek için bu ülkeyi ilk halka olarak devreye soktuğu aktarıldı.

Gazetenin editoryal yazısında ayrıca Çin’in Rusya ile beraber hareket etmesi gerektiği ileri sürülerek ”Çin, Litvanya ile sınırı olan Rusya ve Belarus’la ele ele vererek bu ülkeyi cezalandırmalı. Çin ve Rusya’nın diğer ülkeleri uyarmak için ABD’nin bir iki ‘koşan köpeğine’ birlikte ağır bir darbe indirmesi gerekiyor.” denildi.

Çincede” 走狗” (zǒu gǒu) olarak bilinen terim Qing Hanedanlığı’ndan bu yana kötü güçlerin hizmetkârlığına soyunan aktörleri tanımlamak için kullanılıyor. Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurucu lideri Mao Zedung bu deyimi emperyalizm ile iş birliği için yapanlar için tercih etmişti.