Haber: Mehmet Kıvanç

Siyaset Bilimci Yunus Soner, Latin Amerika devletlerin, büyük oranda ABD’nin Ukrayna krizi üzerinden Rusya’ya uyguladığı yaptırımlara katılmadığını belirtti. ABD Başkanı Joseph Biden’ın Rusya’ya karşı çizmeye çalıştığı birlik görüntüsünün yanıltıcı olduğunu öne süren Soner, Brezilya, Meksika gibi nüfus ve ekonomi bakımından ağırlık sahibi ülkelerin, ABD yönetimine sert eleştirile getirdiğini aktardı.

Latin Amerika’yı uzun yıllardır yakından izleyen Siyaset Bilimci Yunus Soner ile Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Ukrayna politikasının kıtaya yansımalarını Manşet programında konuştuk. ABD’nin Rusya siyasetine Latin Amerika’da destek veren ülkeler olduğunu belirten Soner, buna karşın özgül ağırlığı olan büyük ülkelerin Rusya’ya karşı ekonomik yaptırımlara sert eleştiriler getirdiğini aktardı.

Soner, ABD ile uzun yıllardır mücadele eden ülkelerin ise Rusya’ya destek vermesini şaşırtıcı bulmadığını ifade etti:

“Latin Amerika’da üç ülke Rusya ve Çin ile stratejik bir ilişki içinde ve ABD emperyalizmine karşı net bir direniş halinde. Bu kategoride Küba, Nikaragua ve Venezuela’yı saymak gerekiyor. Bu ülkeler NATO’nun Doğu Avrupa’ya genişlemesini mahkûm ettiler. Bunu Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda (BMGK) da temsilcileri ifade etti. Bu üç ülke açısından sürpriz yok.”

BREZİLYA: UKRAYNA VE RUSYA HALKLARI KARDEŞ

United World International Yazarı Yunus Soner, bu ülkelerin dışında şaşırtıcı tepkiler veren ülkeler olduğunu kaydetti, bu ülkelerin başında ise Brezilya’nın olduğunu bildirerek, şunları aktardı:

“Brezilya BM Güvenlik Konseyi’nde Rusya’yı kınayan taslağa destek verdi. Ertesi gün Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro çok sert bir çıkış yaptı. Ülkesinin bu çatışmada tarafsız olacağını öne sürdü. ABD çizgisine destek vermedi. Ukrayna ve Rusya haklarının kardeş olduğunu söyledi. Ukrayna halkını eleştirdi; ‘Kaderlerini Zelenskiy gibi bir komedyene teslim ettiler.’ dedi. Ülkesinin yaptırımlara katılmayacağını, ülkesinin kendi sorunlarını çözmekle meşgul olduğunu, bu tür ‘Amerikancı girişimlere destek vermeyeceğini.’ belirtti.”

Brezilya’nın kıtadaki ağırlığı düşünüldüğünde bu çıkışın çok önemli olduğunun altını çizen Soner, ABD’nin sınır komşusu Meksika’nın da benzer bir tutum takındığını söyledi:

“Meksika’da aynı şekilde BM Güvenlik Konseyi’nde ABD taslağına önce destek verdi. Onayladı. Ertesi gün Meksika Devlet Başkanı’na ‘Siz ABD’nin öngördüğü yaptırımlara katılacak mısınız?’ sorusu soruldu. Meksika Devlet Başkanı Lopez Obrador, ‘Hayır katılmayacağız, bu tür yaptırımları doğu bulmuyoruz.’ Diye yanıtladı.”

RUS ŞİRKETİ MEKSİKA KÖRFEZİ’NDE

Soner, Meksika ile Rusya arasında derinleşen ekonomik ilişkilerin enerji alanında derinleştiğinden de söz etti:

“Yaklaşık bir hafta önce Rus şirketi Lukoil Meksika Körfezi’nde 500 milyon dolarlık bir yatırımla iki petrol sahasını Meksika devletinden satın almış oldu. Bu satın alma Meksika Devlet Başkanı Obrador’a soruldu. Obrador, yaptırım uygulamayacağız, Rusya ile geliştirdiğimiz somut ticari ilişkileri de Amerikan çizgisinde değiştirmeyeceğiz yanıtı vermiş oldu.”

Sosyal medya şirketi Twitter’ın insanları “Rus devletine bağlı medya” şeklinde Meksika’da da etiketlediğini söyleyen Soner, Devlet Başkanı Lobez Obrador’un bu damgalama eylemini “faşizm” olarak tanımladığını ifade etti:

“Obrador, düzenlediği basın toplantısında bu tür yaklaşımların otoriter devletlere özgü olduğunu, özgürlük düşmanı olduğunu öne sürdü ve Twitter’dan bu konuda bir açıklama beklediğini kaydetti.”

ARJANTİN’DEN GÜVENLİK ENDİŞELERİNE SAYGI ÇAĞRISI

Arjantin Devlet Başkanı’nın 1 Mart’taki meclis konuşmasına “Rusya’nın eyleminin dünya barışını tehdit ettiğini” şeklinde bir değerlendirme yaptığını söyleyen Soner, ülkenin dışişleri bakanının ise “Bütün devletlerin güvenlik endişelerine saygı ve özen gösterilmesi” vurgusu yaptığını belirtti.

Soner ayrıca “Arjantin de aynı Brezilya’nın yaptığı gibi Amerika Devletleri Örgütü’nde ABD’nin sunduğu karar taslağına destek vermedi.” diyerek Arjantin’in ABD çizgisinden ayrıştığına dikkat çekti.

“BOLİVYA NET TUTUM ALDI”

Latin Amerika’da yaygın olarak ABD ve NATO saldırganlığının yol açtığı görüşünün dile getirildiğini anlatan Soner, bu konuda Bolivya’nın en net tutum alan ülkelerden biri olduğunu söyledi:

“Bolivya’nın BM Temsilcisi Diego Pary Rodrigez BMGK’de yaptığı konuşmada, ‘NATO, bir güvenlik örgütü değildir. Tam tersine NATO uluslararası güvenliğe yönelik bir tehdittir, bunu tespit etmek için Yugoslavya’da yaşananları hatırlamak yeterlidir.’ dedi.”

Latin Amerika’da Kolombiya ve Şili’nin Ukrayna’ya destek verdiğini ifade eden Soner, Şili Devlet Başkanı’nın Gabriel Boric’in Rusya Lideri Vladimir Putin’e ulaşmak istediğini ancak yanıt alamadığını da ekledi.

Latin Amerika’da büyük ağırlığı olan ülkelerin ABD’nin Ukrayna siyasetine onay vermediğini söyleyen Soner, bu durumu çok kutuplu dünya düzenin bir işareti olarak yorumladı.