CGTN / John Gong

Dünyanın ikinci büyük ekonomisi olarak Çin’in uluslararası konumu şimdi, Çin’in egemenliğini kapsayan benzeri görülmemiş bir güçlükle karşı karşıya bulunuyor. Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasından bu yana, Çin ile diplomatik ilişkisi bulunan dünyada hiçbir ülke “Taiwan” adı altında Taiwan temsilcilik bürosuna izin vermemiştir ki, bu açıkçası Taiwan’ın resmen tanınması olarak yorumlanıyor ve Çin ile tüm diplomatik ilişkilerin temel dayanağı olan “Tek Çin” politikasını ihlal ediyor. 

Ne Amerika Birleşik Devletleri (ABD), ne Birleşik Krallık ve ne de dünyadaki önemli güçlerden herhangi biri şimdiye kadar buna kalkışmadı. Ancak bugün çok az kişinin haritada kolayca bulabileceği bir ülke olan Litvanya şimdi bunu deneme kararlılığı içinde görünüyor. Litvanya, “Tek Çin” politikasını ihlal etmenin kesinlikle Çin’in egemenliği ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini biliyor. Niçin bunu yapıyor? Bunu nasıl yapabilir? Bunu yapmanın sonucu ne olacak?

Litvanya’nın hayalperest hareketi Landsbergis ailesinin, değer tabanlı dış politikasının ikiyüzlü bahanesi altında ABD ile olan bağlarından kaynaklanmaktadır. Şu anda Litvanya dışişleri bakanı olarak görev yapan Gabrielius Landsbergis, açıkçası Washington’ın büyük desteğiyle Litvanya’nın Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığında önemli rol oynayan siyasi parti Sajudis’in siyasi liderlerinden biri olan Vytautas Landsbergis’in torunudur. 

Gabrielius Landsbergis, Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi ve Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nde olduğu iddia edilen olaylar nedeniyle şimdi Çin’e karşı halk siyaseti oynama fırsatı gören Litvanya’daki yeni nesil siyasetçileri temsil ediyor. Vilnius’da ayrıca Washington’ın verdiği açık bir desteğin varlığı söz konusuydu. Çin Ticaret Bakanlığı Sözcüsünün son gelişmeyle ilgili sert açıklamasından sonra ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Litvanya Dışişleri Bakanı Gabrielius Landsbergis aradı ve “ABD-Litvanya ikili ilişkilerinin gücünü ve kapsamını yeniden teyit etti.”

İKİNCİ BİR SEÇENEK YOK

CGTN’den bir muhabirin 19 Ağustos’ta Çin Ticaret Bakanlığının basın toplantısı sırasında Rusya’nın, Çin’in ağustos ve wylül aylarında Litvanya’daki Çin-Avrupa demir yolu istasyonlarını askıya alacağına ilişkin bir raporunu sorması üzerine Sözcü Gao Feng şu yanıtı verdi:

“Litvanya, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin ruhunu pervasızca ihlal etti, Çin’in egemenliği ile toprak bütünlüğüne ciddi biçimde zarar verdi ve karşılıklı ikili iş birliğini yerine getiren iki ülkenin şirketlerinin güvenini ciddi biçimde zedeledi.”

Çin’in Litvanya’nın ahlaksız diplomatik adımına hoşgörülü yaklaşmayacağı son derece açıktır. Aksi takdirde, aynı model diğer ülkelerde tekrarlanabileceği için domino etkisine yol açarak, Taipei’nin diplomatik soyutlanmasını büyük ölçüde kırmasına izin verecektir. Çin’in uluslararası ilişkilerde Vilnius’un mecburi zorbalığına karşı koymaktan başka seçeneği yoktur. 

Çin zaten Litvanya büyükelçisini geri çağırdı ve Vilnius’a da aynısını yapması çağrısında bulundu. Ve bu yeterli olmayacak. Umut ediyoruz bir miktar ekonomik sıkıntı, Litvanya’daki siyasi liderliğe bir ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğüne zarar vermesi konusunda iki kez düşünmesini sağlayacaktır. Çin, 10 Ağustos’ta büyükelçisini geri çağırmaya karar verdiğini açıkladığında Litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nauseda, “Çin ile karşılıklı saygı ilkesine dayalı ilişkilere sahip olmak istiyoruz. Diğer türlü diyalog tek taraflı ültimatomlara, uluslararası ilişkilerde kabul görmeyen zorunluluklara dönüşüyor.” dedi. 

Saygı gördüğümüzde karşılıklı saygı temelinde karşılık vereceğiz ve Çin’in egemenliği ile toprak bütünlüğüne meydan okumak isteyen herhangi bir ülkeye net bir örnek olacağız. Bu konuda ikinci bir seçenek yoktur.