Ekonomist Hakan Özerol’a göre, küresel enflasyon dalgası 2022 yılı boyunca ekonomiler üzerindeki etkisini devam ettirecek. Bunun Türkiye’ye yansımasının alım gücündeki düşüş olduğunu belirten Özerol, küresel dengesizliklerin ise tedarik zincirindeki hasar tamir edildikten sonra aşılacağı görüşünde.

CRI Türk’te Mehmet Kıvanç’ın hazırladığı Dünya Postası programına konuk olan Ekonomist Dr. Hakan Özerol, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Merkez Bankası (Fed)’in ilan ettiği yeni para politikasını değerlendirdi. ABD’nin pandemi döneminde bol para dağıtma politikasına dikkati çeken Ekonomist Hakan Özerol, izlenen bu politikanın dengesiz sonuçlarına işaret etti. Özerol’a göre piyasalardaki “rekor” çılgınlığı ABD Merkez Bankasının “bol para” tercihiyle yakından ilgili:

“Borsalarda bu bol paradan para kazanan bir yatırımcı grubu var. Bunlar ufak bir grup değil. Bunun bir yan sonucu olarak da piyasalarda bir rekor çılgınlığı var hem gayrimenkulde hem borsalarda.”

ABD’nin izlediği parasal genişleme politikasının sonucu olarak her ABD yurttaşına karşılıksız dağıtılan kaynakların da finans ve kripto gibi alanlarda rekorlara yol açması, yeni bir olgu. Hakan Özerol, bu durumu; “Sonuçta herkes de aç ve paraya muhtaç değil. Verilen paranın bir bölümü de borsaya yatıyor. Kriptoda da bu konuşuldu biliyorsunuz. Birilerinin cebine para verince onlar da gitti kripto aldı. Niye? ‘Zaten havadan gelen para.’ falan gibi baktı insanlar. Sonuç; her şeyin fiyatı rekor kırdı.” sözleriyle özetledi.

ABD MERKEZ BANKASI “SONUNA GELDİK” DİYOR

Fed Başkanı Jerome Powell geçen hafta, faizlerin 2022 ikinci yarısına kadar artırılmayacağı mesajı verdi. Bu hafta da piyasaların gözü Powell’ın açıklamalarında olacak.

Ekonomist Hakan Özerol, Fed’den gelen açıklamaların “Arkadaş, biz bu işin sonuna geldik. Dolayısıyla para basma işini yavaşlatma kararı aldık. Nisan-mayıs gibi para basma işini bitireceğiz. Sonra da faizi konuşuruz ama henüz erken.” anlamına geldiğini söyledi.

Özerol, 2022 yılının ortasında ABD’nin dolar arzını kısmasının Türkiye’ye etkileri hakkında ise “Her gün sabah akşam dolar basılırken dolar 9,70. Bir de ABD dolar basmazken, faizi artırırken acaba başımıza neler gelir? Bizim korkumuz da bu…” dedi.

FED BAŞKANININ ENFLASYON ÇELİŞKİSİ

Fed Başkanı Powell, ağustos ayında yaptığı açıklamada enflasyonun “geçici” olduğunu belirtmişti. Ekim ayında “enflasyon beklenenden kalıcı olabilir” diyen Powell, kasım ayının ilk haftasında ise “enflasyonun hedefin oldukça üzerinde” seyrettiğini kabul etti. Ekonomi çevrelerindeki “uzun süreli kalıcı enflasyon” beklentisini haklı bulan Hakan Özerol, Fed’in “enflasyon geçici” iddiasına farklı açılardan bakılabileceği görüşünde:

“Geçici ne demek örnek veriyorum. Ben kilo aldım ama geçici, 3 ay sonra mı veririm? 23 yıl sonra da versem geçici olmuş olacak değil mi? ABD tarihinin toplamına da bakarsak geçici ama belli ki, bir iki aylık bir şey değil. Önümüzdeki yılın esaslı konusu enflasyon olarak kalmaya devam edecek.”

KÜRESEL DENGESİZLİKLER NE ZAMAN BİTECEK?

Pandemiye eşlik eden iklim değişikliğinin yakıcı sonuçları, gıda ve su sorununun kitlesel ölümlere yol açılabileceği yönündeki uyarılar, ekonomideki yüksek enflasyon olgusu, dünyanın gidişatına ilişkin karamsarların elini güçlendiren argümanlar. Bütün bu faktörlerin çok ciddi olduğunu belirten Ekonomist Hakan Özerol, lojistik ağların pandemi sonrası onarımıyla bazı sorunların aşılabileceğini belirtti:

“Lojistik maliyetleri arttığı için bazı şeylerin başka ülkelerden gelmesi maliyetli hale geldi. Bir sürü üründe dediğimiz gibi yokluk noktasına getirdi bizi. Dünyadaki dengelerin değişmesi sonucu bir şeylerin üretilemediğini değil pandemi sonrası denge yeniden sağlanıncaya kadar geçici bir eksiklik, arz tarafında açık olduğunu düşünüyorum.”

2022’DE SATIN ALMA GÜCÜ DAHA DA ERİYECEK

Bu küresel buhrandan Türkiye’nin çıkış planı ne? Merkez Bankasının ilan ettiği son yönelime göre hedef; cari açığı kapatmak. Merkez Bankasının faiz indirmeye devam edeceğini düşünen Ekonomist Hakan Özerol, izlenen politikaya ilişkin şu tespitleri yaptı:

“Merkez Bankasının birinci görevi fiyat istikrarını sağlamaktır. Bunu sağlamak için kullanacağı para politikaları orada kitabında yazılıdır. Sayın Başkan (Şahap Kavcıoğlu) ‘Ben bunları kullanmayacağım. Cari açık dengeleyince zaten enflasyon düşecek.’ diyor. O zaman biz, bir önlem almama tercihinde bulunmuşuz kurla ilgili. Cari açık düzeldiğinde kur dengelenecek. Doğru, bunu hepimiz biliyoruz.”

Özerol, “Satın alma gücümüzün erimesinin devam edeceği aylar olacak. 2022’de biz maalesef bireysel olarak fakirleşmeye devam edeceğiz. Bunun sonu; youtuber arkadaşların söylediği gibi bir felaket, sistemin çökmesi değil. Biz yeterince fakirleştiğimizde ithalat yapamayacağız ve kur dengelenecek” diyerek sözlerini noktaladı.