CRI Türk Dış Haberler Servisi

Çin Halk Cumhuriyeti Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görüşmesinden sonra duyurulan bildiri uluslararası gündemi belirledi. “Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu’nun Yeni Dönemde Uluslararası İlişkiler ve Küresel Sürdürülebilir Kalkınma Konulu Ortak Bildiri” başlığını taşıyan bildiride NATO’nun genişlemesine karşı çıkılırken, Asya-Pasifik bölgesinde AUKUS gibi paktların endişe yarattığı ilan edildi. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) liderliğindeki Batı’nın uluslararası ilişkilerdeki hegemonyasını açıkça reddeden ortak bildiride, ayrıca az sayıda gücün inatla tek taraflılığı teşvik etmeye, güç siyaseti benimsemeye ve diğer ülkelerin iç işlerine karışmaya devam ettiği vurgulandı.

Global Times gazetesine konuşan Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nden Lü Xiang, liderlerin ilk kez böylesine uzun bir bildiriye imza atarak ortak tehdidin tanımını yaptıklarını söyledi. ABD’nin 5 kere doğrudan işaret edildiği bildiriyi yorumlayan Lü “Çin ve Rusya arasındaki dayanışma, küresel istikrara yönelik en büyük tehditlerin nereden geldiğine dair ortak bilgiyi paylaştıkları için dünya düzenine yeni bir tanım getiriyor.” dedi.

ATLANTİK KONSEYİ BİLDİRİDEN ÜRKTÜ

Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nden başka bir uzman olan Zhang Hong da Beijing ve Moskova yönetimlerinin kendilerine özgü kalkınma modellerini ortak paydada buluşturduğunu ve çok sesli bir uluslararası sistem için yola çıktıklarını dile getirdi. Zhang, Washington Mutabakatı olarak adlandırılan sistemin eskidiği için ABD’nin sıfır toplamlı oyunda ısrar ettiğini sözlerine ekledi.

ABD merkezli CNBC sitesi için makale kaleme alan Atlantik Konseyi Başkanı Frederick Kempe ise şu değerlendirmelerde bulundu:

“Liderler bu hafta sonu cüretkâr, 5 bin 300 kelimelik ortak açıklamalarının tamamını İngilizce olarak yayınladılar ve “dünyada gücün yeniden dağılımına yönelik bir eğilimin ortaya çıktığını” ilan ettiler.  Açıklamada okunmaya ve sindirilmeye değer çok şey var, ama işte benim kabaca yönetici özetim: Rusya ve Çin, birbirlerinin bölgelerinde ve dünyanın her yerinde, Stalin’in Mao ile ortaklığını bile aşan bir iş birliği jesti için ellerinden geleni yapıyorlar.”

ÇİN EKONOMİK RÖNESANSI YAŞIYOR

Uluslararası basın Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görüşmesi kadar Beijing 2022 Kış Olimpiyatları’nı da dikkatle takip ediyor. Sırbistan’ın Vecar sitesi Çin yönetiminin Olimpiyatlar aracılığı ile “ekonomik rönesansını” dünyaya göstermek istediğini belirterek, müsabakaların kimi ülkeler tarafından boykot edilmesini “Politikacılar, sporu sporculara bırakın. Pandemi ikilemleriyle yeterince boğuşurlarken bir de dünya sorunlarını çözmelerini beklemeyin.” sözleri ile eleştirdi.

Fransa’nın Le Echos gazetesi ise Çin’in özgüvenini tazelediğini vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:

“Dünyanın geri kalanına giderek daha da görünür hale gelen özgüvenini gösteren güçlü bir Çin var. 2008’den bu yana Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYİH) üç katına çıktı ve hane halkı geliri yedi kat arttı. Mars’taki robotu ve inşası süren uzay istasyonu ile Çin gücünü uzayda da sağlama alıyor.”