CGTN / Abhishek G Bhaya

Pakistan’daki ayrılıkçı Beluç Kurtuluş Ordusu (BLA), kadın bir intihar komandosunun Karaçi kentinin güney finansal merkezinde düzenlediği alçak terör saldırısından bir gün sonra, çarşamba günü Çinli hedeflere karşı daha fazla “ölümcül saldırılar” düzenleyeceği uyarısında bulundu. 3 Çinli kadın dâhil 4 kişinin öldüğü bu saldırı Pakistan’a etkilemeye devam eden terörizm tehdidini gözler önüne seriyor.

Bu Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) komşu Afganistan’dan çekilmesi, Taliban’ın kabilde sağlam biçimde tekrar iktidara gelmesi ve Pentagon’un “Teröre karşı Savaşın” sona erdiğini ilan etmesinden aylar sonra meydana geldi. Ancak Pakistan’daki terör belası bitmekten çok uzak. Son olarak, terörist gruplar, Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin amiral projesi olan Çin-Pakistan Ekonomik Koridoruna (CPEC),  zarar verebilecekleri yanlış inancı ile Pakistan’daki Çin çıkarlarını hedef aldılar.

Salı günkü son terör saldırısında, tepeden tırnağa örtünmüş, 30 yaşındaki Şari Beluç adlı bir kadın olduğu belirlenen intihar komandosu, Karaçi Üniversitesindeki Konfüçyus Enstitüsü’nün kapısının yakınında minibüslerinin yanında patlayıcıları ateşlediğinde, üç Çinli öğretmen ve bir Pakistanlı şoför öldürüldü. Suikastçı Beluç 8 yaşında bir kız ve 4 yaşında bir oğlanın annesiydi ve master yapan bir fen öğretmeniydi.

Afganistan ve İran sınırındaki güneybatı Belucistan eyaletinde faaliyet gösteren BLA salı günkü saldırının sorumluluğunu üstlendi ve ilk bir kadının grup için “kendini feda ettiğini” belirterek övündü. Kadın intihar komandoları Pakistan’da çok fazla yaygın değil, son yıllarda sadece 4 intihar komandosu kadın eylem yaptı.

Çin terör saldırısını “şiddetle kınadığını” ve “şiddetli öfke duyduğunu” belirterek Pakistan’ın bu iğrenç saldırıyı yapanları araştırıp, yakalayıp yasaların imkân verdiği en ağır şekilde cezalandırmasını istedi. Beijing ayrıca İslamabad’dan Pakistan’daki Çin vatandaşları ve kurumlarının güvenliğini sağlamak ve bu tür saldırıları önlemek için en sert önlemleri almasını istedi.

Pakistan ise olayla ilgili derin bir soruşturma yapmak için bütün kaynaklarını seferber etme sözü verdi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif “suçlular yakalanıp örnek bir ceza verinceye kadar dinlenmeyeceğiz” diye garanti verdi. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Wang Wenbin de “Çin düzenleyicileri bulmak, onları adalete teslim etmek ve ağır bir bedel ödemelerini sağlamak için Pakistan’la birlikte çalışacak.” dedi.

DAHA SERT TERÖR SALDIRILARI TEHDİTLERİ

Ancak Beluç Kurtuluş Ordusu Çin’i, güneybatı eyaleti Belucistan’daki CPEC altyapı kalkınma projelerini durdurmazsa “daha da sert” saldırılar yapmakla tehdit etti. BLA 2005’den bu yana Belucistan’da bir isyan hareketine liderlik ediyor ve bir dizi ülke tarafından terörist olarak kabul ediliyor. BLA Pakistan devletine karşı ayrılıkçı bir savaş veren ve Pakistan’ın Çin ile ilişkilerini rayından çıkarmaya çalışan birkaç militan gruptan birisi. BLA geçmişte Çin hedeflerine karşı birkaç saldırının sorumluluğunu üstlendi. Bunlar arasında Çin’in Karaçi Konsolosluğuna 2018’de düzenlenen saldırı ve kilit bir CPEC proje alanı olan Gwadar Limanı’nda işçileri taşıyan bir konvoya karşı düzenlenen intihar saldırısı da vardı. Geçen ağustosta yapılan son saldırıda bir Çinli erkek ve üç Pakistanlı çocuk öldü.

PLA Haziran 2020’de Çin’in yüzde 40’ına ortak olduğu Karaçi’deki Pakistan Borsası’na bir saldırı düzenledi ve 7 kişiyi öldürüp onlarca kişiyi yaraladı. Ayrılıkçı grup yaptığı açıklamada “saldırının Pakistan ekonomisini ve Çin’in ekonomik çıkarlarını baltalamayı hedeflediğini” belirtti.

Pakistan’daki başka terör grupları da Çin çıkarlarını hedef aldı. Geçen Temmuz’da Pakistan’ın kuzeyinde bir yolcu otobüsüne düzenlenen intihar saldırısında bir hidroelektrik santralında çalışan 9 Çinli yetkili dâhil 13 kişi öldürüldü. Başlangıçta bunun bir kaza olduğu düşünüldü ama sonradan bir terör eylemi olarak kabul edildi. Herhangi bir grup saldırının sorumluluğunu sütlenmese de, şüpheler Pakistan Taliban’ı diye bilinen Tahrik-e Taliban Pakistan (TTP) grubu üstünde toplandı.

Nisan 2021’de bir intihar saldırısında Belucistan eyaletinin başkenti Quetta’da Çin büyükelçisinin bulunduğu lüks bir otel hedef alındı. Büyükelçi TTP’nin sorumluluğunu üstlendiği saldırıda yara almadı ama 4 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı.

AYRILIKÇI GRUPLAR TEHDİT OLUŞTURUYOR

Merkezi İslamabat’ta olan bir düşünce kuruluşu olan Tabadlab’ın yakınlarda yayınladığı Pakistan’ın terörizmle mücadelesindeki zorluklarla ilgili bir raporda,  2015 ile 2020 arasında önemli bir düşüş olduktan sonra, Pakistan’daki terör saldırılarının sıklığı ve gücünün 2021’de önemli ölçüde arttığı belirtildi. Bu artış TTP’nin Ağustos 2020’de yeniden birleşmesinin ve Beluç ve Sind ayrılıkçı gruplarının CPEC’e karşı ittifak yapmasının doğrudan sonucu olarak görünüyor.

Pakistanlı araştırmacı Abult Basit’in yazdığı analitik rapor, BLA’nın Karaçi intihar saldırısının ışığında daha fazla anlam kazandı. Rapor Beluç ayrılıkçı gruplarının gruplar arası farklılıkları ve bölünmeleri son yıllarda giderdiklerine ve bunun 2018’de Beluç Raji Ajio Sangar (BRAS) örgütünün kurulmasıyla sonuçlandığına dikkat çekiyor. Bu cephe örgütü BLA, Beluç Kurtuluş Cephesi, Beluç Cumhuriyetçi Ordusu ve Beluç Cumhuriyet Muhafızları’nı içeriyor.

 BRAS 2020’de CPEC’e karşı az bilinen bir Sind ayrılıkçı grup olan Sindhudesh Devrim Ordusu (SRA) ile eyaletler arası bir ittifak yaptı. BRAS-SRA ittifakı Sind ve Beluç ayrılıkçı gruplarına, Pakistan hükümeti ve kurumlarından ayrı olarak, yeni bir hedefe -CPEC- karşı ortak bir platform sağladı. 2020’de Belucistan’daki saldırıların çoğu CPEC projelerinin yer aldığı Makran bölgesinde yoğunlaştı.

Hem Beijing hem de İslamabad bu terörist ve ayrılıkçı gruplardan kaynaklanan tehditlerin farkındalar ve sık sık bunlara karşı ortak mücadele kararlılıklarını açıkladılar. Çin iki ülke arasındaki “güçlü dostluğun” kırılmaz olduğu ve karşılıklı güven ve işbirliklerini ve CPEC projelerini baltalamaya yönelik her türlü girişimin asla başarılı olamayacağı konusunda garanti verdi.

Bu arada, Pakistan’ın teröristlere karşı hızla harekete geçmesi ve suçları için ağır bedel ödemelerini sağlaması gerekiyor. Ayrıca Pakistan’daki Çinli personel, projeler ve kurumların güvenliği için düzenlemelerini güçlendirmek için acil adımlar atması ve onları her türlü zarara karşı koruması gerekir. İslamabad kanunsuzların, ilişkilerini bir “çelik kardeşliği” diye tanımlayan iki ulus arasındaki büyük dostluk ve iş birliğini zayıflatmalarına izin vermemek zorundadır.