Gazeteci ve yazar Mehmet Ali Güller, CRI Türk’te Kamil Erdoğdu’nun hazırlayıp sunduğu “Manşet” programına konuk oldu. Güller, Pentagon bütçesini ve Küresel Geçit Yolu projesini değerlendirdi.

Amerika Bileşik Devletleri (ABD) Savunma Bakanlığının (Pentagon) 2022 bütçesine değinen Güller, “Pentagon’un bütçesine baktığımızda ABD’nin önümüzdeki yıl hangi ülkeleri hedef alacağı ne gibi faaliyetlerde bulunacağının röntgenini çıkarabiliyoruz. O nedenle çok kıymetlidir Pentagon’un bütçelerini incelemek. Bu yılda 768 milyar dolarlık bir Pentagon bütçesi var. Bu bütçe daha önce Temsilciler Meclisinden geçmişti. Şimdide Senatodan geçti. Artık sıra Biden’ın onayına geldi. Tabi Biden’in onaylamaması söz konusu olmayacak.” dedi.

Pentagon bütçesinde doğrudan Çin ve Rusya politikalarına işaret eden yerler olduğunu belirten Güller, “Bu savunma bütçesinde ABD’nin Pasifik Caydırıcılık İnisiyatifi’ne 7,1 milyar dolar kaynak aktarmış. Pasifik Caydırıcılık İnisiyatifi, ABD’nin Çin karşıtı politikaları demekmiş. Bu 7,1 milyar dolarlık bütçenin içinde Taiwan’nın gerekli savunma iş birliğinin devam ettirilmesi maddesi var. Taiwan ordusunun modern kalmasının sağlaması konusu var. AUKUS gibi son dönemde kurduğu yapılar var. Xinjiang Uygur Özerk Bölgesinde üretilen ürünlerin savunama bakanlığı tarafından yasaklayan bir hüküm var. Anladığımız kadarıyla bu bütçeyle Çin’e karşı mücadeleyi en azından biraz daha sertleştireceği anlaşılıyor. Pentagon bütçesinde Rusya’yı hedef alan Avrupa Caydırıcılık İnisiyatifi’de var, bu savunma bütçesinde 4 milyar dolar ayrılmış. Bunun 100 milyon doları Baltık ülkelerine askeri destek olarak ifade ediliyor.” diye konuştu.

KUŞAK VE YOL İNİSİYATİFİNE KARŞI BATININ PROJELERİ

Mehmet Ali Güller, Avrupa Birliğinin (AB) Küresel Geçit Yolu projesi içinde şunları söyledi:

“Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ne karşı önce ABD bir proje açıkladı. ‘Daha iyi bir dünyayı yeniden inşa et’ diye. Amerikan Kuşak ve Yol’u diyebileceğimiz bir proje ilan etti. Fakat somut bir şey söylenmedi. Biden sadece ABD’nin böyle bir girişimi olacağını açıklamıştı. Bunu beklerken AB 1 Aralık itibarıyla Küresel Geçit Yolu projesini açıkladı. Bu projenin hangi alanlarda yapılacağı ve bütçesi de ayrıntılanmış oldu. Bir nevi AB, ABD’ye ön almış oldu.

Bu projeyi AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen açıkladı. AB projesinin, 2027’ye kadar 340 milyar Euro’luk hedefi var. İçinde dijital dönüşüm, telekomünikasyon, ulaşım, enerji, sağlık, altyapı gibi yatırımlar var. Bu projeyi Çin’den daha çekici bir proje demek için önüne çevre, demokrasi ve insan haklarını gözeten bu standartlara uyum gösteren bir proje denmiş.

Bizi ilgilendiren projelerde var. Örneğin Karadeniz’in altından döşenecek fiber optik kablolarla hızlı internetin sağlanması gibi bir proje var. Yine Balkanların batısı ile Türkiye’yi arasındaki Trans Avrupa hattının genişletilmesi var. Bunun içinde 9 milyar dolarlık hibe verileceği açıklandı. Bu haliyle Türkiye AB ilişkileri açsından yeni bir durum yaratabilecek gelişilme. Yine Türkiye’yi dolaylı ilgilendiren Orta Doğu ve Doğu Avrupa yatımları var.

Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi ile batının bugüne kadar yaptığı yatırımlar arasındaki en büyük fark biz değil Batılılar söylüyor. ‘Batı yatırım yapacağı yere dayatıyor. İç işlerine karışarak yapıyor ama Çin tersine ne iç işlerine karışıyor ne de şart koşuyor. Bunu tamamen bir kazan-kazan perspektifi içerisinde yürütüyor.’ Bu batıların kendi yorumları.”