CRI Türk Dış Haberler Servisi

Avustralya’da cuma günü yapılması planlanan Dörtlü Dışişleri Bakanları toplantısı Asya-Pasifik’te gerilimi tırmandıracak bir adım olarak ilerliyor. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avustralyalı yetkililer toplantıda Çin ve Rusya’nın sözde “zorlukları”nın gündemde olacağını söyledi.

ABD, Japonya, Hindistan ve Avustralya’nın (QUAD ülkeleri) Dışişleri Bakanları nezdinde gerçekleşecek toplantıda “demokrasi” başlığının bölgesel uygulamalarının da ele alınacağı belirtildi.

Çin Dışişleri Bakanlığı çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD’nin demokrasi imajının çoktan çöktüğünü ve çatışma klikleri oluşturmak için demokratik değerleri kullanmanın “demokrasi ihaneti” olduğunu söyledi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian, çarşamba günü rutin bir basın toplantısında yaptığı açıklamada, “demokrasinin birkaç ülkenin sahip olduğu bir patentten ziyade, insanlığın paylaştığı ortak bir değer” olduğunu söyledi. Zhao, “kurallara dayalı düzen” için Çin’in, tıpkı dünyadaki çoğu ülke gibi, özünde Birleşmiş Milletler (BM) bulunan uluslararası sistemi ve “kurallara dayalı bir düzen” yerine uluslararası yasalara dayalı uluslararası düzeni tanıdığını ve desteklediğini belirterek, “Düzen” bir veya birkaç ülke tarafından tek taraflı olarak tanımlanmamalı.” dedi. Zhao’nun sözleri, ABD’nin Doğu Asya ve Pasifik İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Daniel J. Kritenbrink ve Avustralya Dışişleri Bakanı Marise Payne’in, yaklaşan Dörtlü toplantısının Çin ve Rusya’nın kendilerine yönelttiği “zorlukları” tartışacağı yönündeki açıklamalarının ardından geldi.

Kritenbrink, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in Avustralya ziyareti öncesinde 4 Şubat’ta düzenlediği bir brifingde, dört üyeden üst düzey diplomatların tartışma konusunun “Çin’in ortaya koyduğu zorluklarla” ortak “değerleri” ve “kuralları” ile ilgili olacağını söyledi.

“DEMOKRASİ BİR SİLAH MI?”

Çin Dışişleri Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde profesör olan Li Haidong Global Times’a verdiği demeçte, “Demokrasi veya ideolojik unsurların vurgulanması, Dörtlü Güvenlik Diyaloğu’nu (QUAD) meşrulaştırmaya ve güzelleştirmeye yönelik bir girişimdir. Aslında dörtlü, ABD’nin müttefiklerini korkutmak için kullandığı bir mekanizma. Demokrasi burada bir silah olarak kullanılıyor.” diye konuştu.

Li, diğer ülkeleri karalamak için “demokrasi”yi vurgulamanın veya “otoriter rejimler” terimini kullanmanın “çok modası geçmiş bir yaklaşım” olduğunu ve tıpkı “Haçlıların Orta Doğu’yu işgallerini meşrulaştırmak için bahaneler bulmaya” benzediğini söyledi.

Doğu Çin Normal Üniversitesi Avustralya Araştırmaları Merkezi’nden Prof. Chen Hong i, “Çin ve Rusya, Avustralya’ya hiçbir zaman bir tehdit olarak bakmadı. Ancak Canberra, Washington’ın talimatı altında, Avustralya’nın kendi çıkarlarını ve güvenliğini göz ardı ederek ABD için kendini karanlığa sürüklüyor.” sözlerine yer verdi.

Avustralya, Çin ile ne egemenlik anlaşmazlıkları ne de stratejik rekabeti olmadığını altını çizen Chen, şunları kaydetti:

“ABD’nin Çin’i kışkırtma planına sadık bir şekilde hizmet etmesi, Avustralya’nın alabileceğinden çok daha fazlasını kaybetmesine neden olacaktır.”