Gazeteci İsmet Özçelik, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Dünya Postası” programına konuk oldu. Özçelik, Ukrayna krizindeki son gelişmeleri ve dünyaya yansımalarını değerlendirdi.

Ukrayna’da sıcak çatışmaların devam ettiğini belirten İsmet Özçelik’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Rusya özellikle bu operasyonu ‘özel operasyon’ diye değerlendiriyor. Rusya ‘biz esas olarak askeri tesisleri vuruyoruz’ diyor. Bu nedenle bunu bir savaş, işgal tanımından çok özel operasyon tabirini kullanmaya özel önem veriyor.

Rusya ile Ukrayna arasında iki tur görüşme yapılmıştı. Bugün üçüncü tur yapılacak. Bir de bu hafta 11-13 Mart günleri arasında Antalya Diplomasi Forumu var. Bu toplantıya Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un geleceği kesin gibi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba’nın gelip gelmeyeceği konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Fakat gelmesi bekleniyor ve iki Dışişleri Bakanının Antalya Diplomasi Forumu’nda bir araya gelmesi söz konusu. Türkiye de bu işe aracılık edecek. Ancak Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) bu tip görüşmelerin engellenmesi konusunda çabaları oldu. Bu görüşmeyi engelleyip engellemeyeceklerine ilişkin şu ana kadar bir bilgi yok. Diplomatik gözlemciler, ABD’lilerin engel çıkarabileceği konusunda görüş belirtiyorlar.

KREMLİN’DEN ERDOĞAN-PUTİN GÖRÜŞMESİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ile bir görüşme yaptı. Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, görüşme yaklaşık 1 saat sürdü. Görüşmede Erdoğan Rus kültürü ve sanatçılarına karşı Batılı ülkelerden yapılan ayrımcılığa dikkat çekerek kınadığını ifade etti. Putin’in Erdoğan’a Donbass’ı savunmaya yönelik özel askeri operasyonun ilerleyişi hakkında bilgi verdiği kaydedildi. Açıklamada, Rusya tarafından belirlenen ana amaç ve hedeflerin ayrıntılı olarak Erdoğan’a iletildiği vurgulanırken, harekâtın plana ve programa uygun olarak yürütüldüğü aktarıldı.

Kremlin’in açıklamasında Putin’in, Erdoğan’a Rus Silahlı Kuvvetlerinin bölgedeki sivillerin hayatını kurtarmak ve güvenliğini sağlamak için mümkün olan her şeyi yaptığını ilettiği ifade edilirken, Rusya tarafından Ukrayna’da gerçekleştirilen nokta vuruşlarının yalnızca askeri altyapı tesislerine yapıldığının altını çizdiğini, insani koridorun açılmasında Ukraynalı aşırı milliyetçilerin ve Neonazilerin engel çıkardıkları ve bölgedeki sivilleri bir ‘canlı kalkan’ olarak kullandığını Erdoğan’a söylediği bildirildi.

ZELENSKİY’DEN ÇAĞRI, PUTİN’DEN UYARI

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Ukrayna hava sahasının kapanması için NATO’ya çağrı yapıyor. Putin çok net bir açıklama yaparak ‘Eğer böyle bir şey yapmaya kalkarsanız, bu Rusya’ya savaş ilanıdır.’ dedi. Böyle bir durum karşısında yepyeni bir durum ortaya çıkar. Batı’dan yapılan yaptırmalar ise kendi ülkelerine de bir yaptırıma dönüşmüş vaziyete.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, ‘NATO uçaklarının Ukrayna hava sahasına gönderilmesi ve Rus uçaklarını vurması ki bu da kapsamlı bir savaşa yol açabilir. Biden’ın da açıkça dile getirdiği gibi Rusya ile bir savaşa girmeyeceğiz.’ dedi. Yani Blinken Rusya’nın ciddiyetinin farkında.

Vladimir Zelenskiy öyle sanıyorum ki, biraz kontrolden çıktı, diplomatik dili yok. Bir gün önce söylediğini bir gün sonra başka bir şekilde reddediyor. Halkına moral vermek için birtakım işler yapabilir. Ancak iş başka bir noktaya gidiyor. Öyle bir noktaya getirdi ki işi, ‘Ukrayna düşerse, Avrupa düşer. Bundan sonraki tüm ölümlerin sebebi, NATO’dur.’ dedi. Bir devlet başkanının bu tür açıklama yapması bana ilginç geldi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rus ve Ukrayna Dışişleri Bakanlarını Antalya Diplomasi Forumu’nda bir araya getirmek istediklerini söyledi. Bu konuda eğer belli bir mesafe katedilirse Türkiye de çok kritik bir rol oynamış olacak. Ukrayna ile Rusya arasında bağlantıyı sağlayabilecek birkaç ülke var. Bunlardan biri de Türkiye. Gerek Erdoğan’ın gerekse Çavuşoğlu’nun girişimleri son derece olumlu. Bundan sonraki Rusya-Ukrayna görüşmelerinin Türkiye’de yapılması da gündeme gelebilir.

ANTALYA’DA ÇİFTÇİLER VE TURİZMCİLER HÜKÜMETİN HATA YAPMAMASINI İSTİYORLAR

Rusya, 9 ülkeye farkı ürünlerde uyguladığı yaş sebze ve meyve yasağını kaldırdı. Bu listede Türkiye de var. Antalya’da çiftçiler ve turizmcilerle görüşme fırsatım oldu. Herkesin üzerinde birleştiği nokta şu; hükümetin bir hata yapmamasını istiyorlar. Çünkü Rus uçağının düşürülmesi sonrasında bölgede hem tarım hem de turizm çökmüştü ve çok ağrı bedeller ödendi. Şimdi aynı şeyi yaşamak istemiyorlar. Fakat şu an kadar gidişattan memnunlar. Rusya’nın kısıtlamaları kaldırması üreticiyi ciddi şekilde olumlu etkiliyor. Turizmciler de çok heyecanlı. Avrupa’dan birçok ülke Rusya’ya hava sahasını kapattı. Yaklaşık 17 milyon turist Avrupa’ya gidiyordu. Şimdi bu turistlerden yaklaşık 5 milyonu Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) gelirse geçen yıla göre, Rus turist sayısı ikiye katlanmış olacak. O yüzden sezonu çok iyi geçirebiliriz, diye düşünüyorlar. Bizim özellikle döviz kazandırıcı hizmetlere ihtiyacımız var. Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik kriz içindeki döviz sıkıntısını önemli ölçüde hem Rusya’ya yapılacak olan yeni ihracatlardan hem de turizmden sağlayabileceği görüşü giderek kuvvet kazanıyor. Yani bu krizin ‘Türkiye için bir fırsat’ olduğunu savunanların görüşü epey fazla.”