Çin Devlet Konseyi Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi, Shanghai Bildirisi’nin yayınlanmasının 50. yıl dönümü vesilesiyle bir konuşma yaptı. Wang Yi, Taiwan’ın öteden beri Çin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

Çin iç savaşının ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi dış güçlerin müdahalesinin bir mirası olarak, Taiwan Boğazı’nın iki yakasının uzun zamandır özel bir siyasi çatışma durumunda kaldığını dile getiren Wang Yi, ancak Çin’in ulusal egemenliği ve toprak bütünlüğünün hiçbir zaman bölünmediğine ve Çin’in ana kesimi ve Taiwan’ın aynı Çin’e ait olduğu gerçeğinin hiçbir zaman değişmediğine işaret etti.

Wang Yi, 1971’de ABD’nin dünyada yalnızca bir Çin’in bulunduğunu ve Taiwan’ın Çin’in bir parçası olduğunu tanıdığını, gelecekte ABD’nin Taiwan’nın statüsü hakkında herhangi bir açıklama yapmama ve “Taiwan bağımsızlığı” girişimini desteklememe sözü verdiğini hatırlattı.

Wang Yi, dönemin ABD Başkanı Richard Nixon’un 1972’de Çin’e yaptığı ziyarette dönemin Çin Başbakanı Zhou Enlai’ya söz konusu ilkeleri doğruladığını ve böylece Shanghai Bildirisi’nin ortaya çıktığını kaydetti.

Wang Yi, ABD’nin Shanghai Bildirisi’nde Taiwan Boğazı’nın iki yakasındaki tüm Çinlilerin yalnızca bir Çin’e ait olduğunu ve Taiwan’ın Çin’in bir parçası olduğunu desteklediğini ve ABD yönetiminin bu pozisyona itiraz etmediğini ifade etti.

Wang Yi, 1978’de yayınlanan Diplomatik İlişkilerin Kurulmasına İlişkin Tebliğde ABD’nin dünyada tek bir Çin olduğunu kabul ettiğini ve iki taraf arasında 1982’de imzalanan 17 Ağustos Bildirisi’nde ABD’nin Çin’in egemenliği ve toprak bütünlüğünü ihlal etmeme, Çin’in içişlerine karışmama ve “iki ayrı Çin” benzeri politikaları izlememe ilkelerini benimsediğini belirtti.

Wang Yi ayrıca, ABD’nin Taiwan’a uzun vadeli bir silah satışı politikası uygulama niyetinde olmadığını ve Taiwan’a silah satışını kademeli olarak azaltacağını ve bir süre sonra bu sorunu nihayet çözeceğini ciddiyetle beyan ettiğine de dikkat çekti.

Wang Yi, ancak daha sonra ABD’nin sözde Taiwan İle İlişkiler Yasası gibi yasaları yürürlüğe koyduğunu ve bunların ABD tarafından 3 Çin-ABD Ortak Bildirisi’nde verilen taahhütleri ihlal ettiğini ve başından beri yasa dışı ve geçersiz olduğunu belirtti.

Wang Yi, ABD’nin, Tek Çin ilkesinin asıl anlamına geri dönmesi, “Tek Çin” ilkesinin içini boşaltmayı bırakması ve “Taiwan bağımsızlığı” fikrini desteklemekten vazgeçmesi gerektiğini dile getirdi.

Wang Yi ayrıca, iki tarafın Shanghai Bildirisi’nde Asya-Pasifik bölgesinde hegemonya peşinde koşmayacaklarını belirttiklerini ifade etti. Wang Yi, Asya-Pasifik bölgesinin Çin ve ABD’nin çıkarlarının en çok iç içe geçtiği bölge olduğunu ve bu bölgenin, bir tarafın etki alanı araması için bir arka bahçe veya iki ülke arasında bir yüzleşme arenası olmaması gerektiğini belirtti.