CGTN / Danil Bochkov

Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkezi Komitesi Siyasi Bürosu Üyesi ve Dış İlişkiler Komisyonu Ofisi Başkanı Yang Jiechi, güvenlik ve stratejik görüşmelerde bulunmak üzere Moskova’yı ziyaret ediyor. Yang, Rusya siyasetinde ve üst düzey karar verme sürecinde mevcut durumda etkili bir rol oynayan anayasal statüsüyle bir devlet organı olan Rusya Federasyonu Güvenlik Konseyi Sekreteri olarak görev yapan Rus mevkidaşı Nikolai Patrushev ile masaya oturacak.

Her iki yetkili de, geçen yıl aralık ayında Shanghai’da gerçekleşen son randevularından bu yana yüz yüze görüşmemişti. Küresel sahnede birçok önemli gelişmenin olması, Yang ve Patrushev’in çok kapsamlı bir gündemi olduğu anlamına geliyor. Küresel medya, masaya getirilmesi en olası konular üzerinde tartışıyor.

Çin Global Times, Rusya-Çin “stratejik iş birliğinin… büyük bir küresel öneme sahip olacağını” vurguladı ve görüşmelerin Covid-19 salgını, Afganistan’daki durumu, Filistin-İsrail barış sürecini ve nükleer enerji ile uzaydaki iş birliğini kapsayacağını vurguladı. Tüm bu konular, Moskova ve Beijing’in ikili etkileşimi için gerçekten önemlidir. Her iki devletin de büyük siyasi ve ekonomik çıkarları olan bölgelerdeki çatışmaların yoğunlaşması veya günümüz Araştırma ve Geliştirmenin (Ar-Ge) en gelişmiş alanlarında iş birliği gibi ortak endişeleri içeren en acil sorunları ele alacaklar.

Orta Doğu, Kafkas bölgesinin istikrarının ve aşırı ideolojinin yayılmasının önlenmesinin garantörü olarak Rusya için stratejik olarak önemliyken, Çin için ana petrol tedarikçisi ve birçok bölge ülkesinin hâlihazırda katıldığı sancak gemisi Kuşak Yol İnisiyatifi’nin piyasaya sürülmesi için büyük potansiyele sahip bir bölge olarak önem taşıyor.

Uzay araştırmalarında iş birliği, en üst düzey toplantıların ardından çoğu belgede yer alarak her iki devlet tarafından öncelikli hale getirilmiştir. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping 2019 yılında, iş birliğini daha da güçlendirmek için öncelik verilen diğer projelerin yanı sıra, haziran ve kasım zirvelerinin ardından ortak belgelerde listelenen uzay iş birliği konusunda Rus mevkidaşı Vladimir Putin ile birkaç kez görüştü.

Nükleer enerji iş birliği, son yıllarda her iki devletin de stratejik etkileşim alanı oldu ve her iki tarafın da memnun olduğu derin güveni gösteriyor. Tianwan ve Xudapu nükleer santrallerinde yeni nükleer reaktörlerin yapımını başlatan yakın zamandaki “temel atma törenine” tanıklık eden Cumhurbaşkanı Xi, iki ülkenin salgının beklenmedik gergin zamanlarında etkili iş birliğinin ” Çin-Rusya kapsamlı stratejik ortaklığının canlı bir göstergesi” olduğunu vurguladı. Çin lideri, aynı zamanda, Başkan Putin’in nükleer enerjinin “kapsamlı stratejik ortaklığın önemli bir parçası” olarak kullanımına ilişkin açıklamalarıyla örtüşen, faydalı iş birliğinin en önemli alanlarından biri olarak enerji iş birliğine dikkati çekti.

RUSYA-ÇİN İLİŞKİLERİ TARİHİN EN İYİ SEVİYESİNE ULAŞTI

Rusya medyası, yakın zamanda yapılan Çin-Rusya nükleer enerji iş birliği projesi töreni sırasında her iki devlet başkanı tarafından memnuniyetle karşılanan Çin-Rusya İyi Komşuluk ve Dostane İş Birliği Anlaşması’nın bu yıl uzatılmasının ardından toplantıda her iki tarafın da başka fırsatları daha keşfetmesini bekliyordu. 

Her iki devletin Batı ile aslında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile azalan ilişkileri, son zamanlarda Rusya-Çin etkileşimlerine hakim olmuştur. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Dışişleri Bakanı Wang Yi, mart ayındaki toplantıda Washington ile Moskova ve Beijing ilişkilerindeki gelişmeleri paylaştı ve ABD’yi “küresel barışa verdiği zararı yansıtmaya… , tek taraflı zorbalığı durdurmaya” çağırdı. Nikolai Patrushev ile Aralık 2019’da görüşen Xi, ABD’nin “Çin ve Rusya’nın iç işlerine müdahaleyi artırarak… iki ülkenin egemenliğine tehdit oluşturduğuna” dikkat çekti. Rus yetkili buna, “Rusya-Çin ilişkileri sağlam ve kırılmaz.” diye karşılık verdi.

Görünüşe göre, bugünlerde, “en büyük tehdit” olarak damgalanan Çin üzerinde daha katılaşan ABD baskısı ve Rusya’nın “zararlı dış faaliyetler” için kınama cezası almasıyla ve ayrıca Moskova ile Beijing’e karşı son zamanlarda bir dizi yaptırımın uygulamaya konmasının ardından, kararlı Rusya -Çin ikili ilişkileri daha da doğru hale geliyor. Yang Jiechi’nin Moskova ziyareti, Batı devletleri ile Moskova ve Beijing’in neredeyse sıfır teması ile karşılaştırıldığında eşi benzeri görülmemiş görünen Rusya-Çin ilişkilerinin her düzeyde ve siyasi yapıdaki düzenini yeniden teyit ediyor.

Rusya ile Çin dışişleri bakanları arasındaki yoğun temaslar sürüyor ve yeni nükleer enerji projesini başlatmak için sanal ortamda bir araya gelen iki ülkenin devlet başkanlarının en kısa zamanda buluşmaları bekleniyor. Diğer üst düzey yetkililer, nisan ayında Birleşik Rusya ile Çin Komünist Partisi (ÇKP) arasındaki diyalog gibi parlamentolar arası iş birliği yoluyla da temaslara geliyorlar. Putin’in yakın zamanda söylediği gibi, “Rusya-Çin ilişkileri tarihin en iyi seviyesine ulaştı”. Şimdi Moskova ve Beijing, bu ilişkileri küresel siyasi çalkantıların tüm ihtimallerine karşı desteklemekle meşgul olacaklar.

Bunu yapmanın en iyi yolu, üst düzey siyasi liderlerin sürekli ve anında etkileşimi ve yeni iş birliği alanlarının kademeli olarak genişlemesi yoluyla güvene dayalı dayanışmayı sürdürmektir. Yang Jiechi’nin ziyareti, tam olarak bu hedefi en üst düzeye çıkarmayı ve Rusya-Çin iş birliğini derinleştirme konusunda güven vermeyi amaçlıyor.