People’s Daily Online

Jeopolitik tahminci George Friedman, kısa süre önce kötüleşen Çin-Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ilişkilerini Çin’in eylemlerine bağladı ve düşmanının ülkenin kendisi olduğunu söyleyerek sonuç olarak Çin’in küresel öneminin kaybını öngördü.

Gerçekler incelendiğinde Çin-ABD ilişkilerinin gerçek düşmanını çabucak ortaya çıkarılabilir: Zehirli siyasetle uğraşan, uluslararası ve yurt içinde çatışmayı kışkırtmada ve gerçeği çarpıtmada usta olan ABD’li politikacılar ve uzmanlar… Geçen hafta VOA Chinese ile yaptığı bir röportajda Friedman, Çin, ABD’nin en büyük ticaret ortağı olduğu için sistematik olarak ABD’ye yabancılaşmaması gerektiğini belirtti ve aralarındaki ticaret geriliminin “gereksiz” olduğunu öne sürdü. Mevcut ticaret savaşının başlatan tarafın Beijing değil, eski ABD Başkanı Donald Trump yönetimi olması dışında Friedman çoğunlukla haklı sayılabilir.

ABD HAZİNE BAKANI JANET YELLEN’DAN AÇIKLAMA

ABD işletmeleri ve müşterileri yıllardır tarifelerin yükünü taşıyor. Washington merkezli bir politika enstitüsü olan Amerikan Eylem Forumu, Trump’ın küresel mallar üzerindeki tarifelerinin yıllık ABD tüketici maliyetlerini 2021 ithalat seviyelerine göre yaklaşık 51 milyar ABD doları artırdığını tespit etti. İş dünyasının tekrarlanan çağrılarına rağmen mevcut ABD yönetimi, selefinin Çin’e yönelik katı yaklaşımını sürdürdü. ABD’nin mart ayında yıllık enflasyon oranı 40 yıllık rekor olan yüzde 8,5’e yükselirken Hazine Bakanı Janet Yellen, cuma günü nihayet Çin malları üzerindeki tarifeleri düşürmenin enflasyonun yatıştırılması için “arzu edilen etkiler” göz önüne alındığında “düşünmeye değer” olduğunu kabul etti. Washington, başlattığı ticaret savaşının bedelini Amerikan geçim kaynakları pahasına ödediğine göre artık Çin ile ticaret yaparken kendine özgü sert adam yaklaşımını uygulayacak durumda değil.

Friedman, ayrıca Çin’in Rusya-Ukrayna ihtilafından doların küresel gücünü daha net anladığını iddia etti. Herhangi bir yönetim zafiyeti ülkenin istikrarı için yüksek risk oluşturabileceğinden, Taiwan sorununun askeri olarak çözülmesini engelleyebilir. Ancak Taiwan sorunu, temelde Ukrayna sorunundan farklıdır. Taiwan, Çin’in ayrılmaz bir parçasıdır ve sorun tamamen Çin’in iç meselesidir. Çin halkının ulusal egemenliği ve toprak bütünlüğünü koruma konusundaki kararlılığını küçümsemeyin.

GERGİN ABD-ÇİN İLİŞKİLERİNDEN WASHINGTON SORUMLU

Bazı ABD’li politikacılar ve uzmanlar; cehaletten ziyade saf kötülükten, Çin’i olumsuz bir ışık altında bırakmak için bilerek iki alakasız meseleyi birbirine bağlamaktadır. Taiwan Boğazı’nda bir kriz çıkarmadaki gerçek gündemleri ise bölgesel barış ile istikrar pahasına ABD’nin jeopolitik ve ekonomik çıkarlarına hizmet etmektir. Bu arada Friedman’ın doların silahlandırılmasıyla övünmesi, kendisinin ve Washington’daki birçok kişinin ABD hegemonyasını ve müdahaleciliğini nasıl doğal karşıladıklarını göstermektedir ancak bu yaklaşım, küreselleşme çağında dolar üzerinden bir ekonomik savaş geri tepmeye mahkumdur.

Tüm dünyanın şahit olduğu gibi; Rusya-Ukrayna çatışması nedeniyle Batı’nın Moskova’ya uyguladığı yaptırımlar, küresel ekonomi için şimdiden büyük sıkıntılar yarattı. Çin ile bir ekonomik savaş çıkması durumunda daha ciddi küresel sonuçlar dahi oluşabilir. Komplo teorileri yayıp siyasi ve ekonomik kazanç için çatışmaları teşvik eden zehirli ABD’li politikacılar, gergin ABD-Çin ilişkilerinden ve acı verici yankılardan sorumludur. Kurbanı suçlamak ise halkı yanıltmak için sıklıkla kullanılan bir hiledir.